Molibden, Metal Molibden, Molybdenum, Pure Molybdenum, Elemental Molybdenum, Refined Molybdenum, Metallic Molybdenum, 7439-98-7
MOLİBDEN – MOLYBDENUM
1. KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Kimyasal Adı |
Molibden |
| Diğer İsimler |
Metal Molibden, Saf Molibden, Elementel Molibden, Rafine Molibden, Mo (Kimyasal Sembol) |
| Kimyasal Sembol |
Mo |
| Atom Numarası |
42 |
| Atom Ağırlığı |
95.95 g/mol |
| CAS Numarası |
7439-98-7 |
| EC Numarası (EINECS) |
231-107-2 |
| Saflık |
≥ %99.95 |
| Görünüm |
Gümüş-gri metalik katı |
| Koku |
Kokusuz |
| Fiziksel Hal (20°C) |
Katı (toz, külçe, çubuk, levha, tel) |
| Metal Sınıfı |
Refrakter metal / Geçiş metali |
2. MOLİBDEN NEDİR?
Molibden, kimyasal sembolü Mo olan bir refrakter metaldir. Gümüş-gri renkli bir metal olup, saf elementler arasında en yüksek erime noktalarından birine (2.623°C) sahiptir. Molibden; mükemmel yüksek sıcaklık dayanımı, termal iletkenlik, korozyon direnci ve düşük ısıl genleşme ile karakterizedir. Çelik alaşımları, havacılık, kimya işleme, elektronik ve nükleer uygulamalarda yaygın olarak kullanılır.
3. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Görünüm |
Gümüş-gri metalik katı |
| Atom Numarası |
42 |
| Atom Ağırlığı |
95.95 g/mol |
| Yoğunluk (20°C) |
10.22 g/cm³ |
| Erime Noktası |
2.623 °C |
| Kaynama Noktası |
4.639 °C |
| Kristal Yapı |
Hacim Merkezli Kübik (BCC) |
| Sertlik (Mohs) |
5.5 |
| Sertlik (Vickers) |
~230 HV |
| Renk |
Gümüş-gri |
| Termal İletkenlik |
138 W/m·K |
| Isıl Genleşme Katsayısı |
5.2 × 10⁻⁶ /K |
| Özgül Isı (20°C) |
251 J/kg·K |
| Gizli Füzyon Isısı |
290 kJ/kg |
| Buhar Basıncı (2.600°C'de) |
~0.013 Pa |
4. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Bilgi |
| Kimyasal Sembol |
Mo |
| Atom Numarası |
42 |
| Atom Ağırlığı |
95.95 g/mol |
| CAS Numarası |
7439-98-7 |
| EC Numarası |
231-107-2 |
| Periyodik Tablo Grubu |
6. Grup (Geçiş Metali) |
| Periyot |
5. Periyot |
| Elektron Konfigürasyonu |
[Kr] 4d⁵ 5s¹ |
| Yaygın Yükseltgenme Durumları |
+6, +5, +4, +3, +2 |
| Birincil Oksit |
MoO₃ (Molibden trioksit) |
| Kararlılık |
Havada kararlıdır; yüksek sıcaklıklarda koruyucu oksit tabakası oluşturur |
| Korozyon Direnci |
Birçok aside karşı mükemmel |
| Reaktivite |
Sıcak derişik asitlerde çözünür |
5. ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Elektrik İletkenliği |
8.5 × 10⁶ S/m |
| Elektrik Direnci (20°C) |
5.34 × 10⁻⁸ Ω·m |
| Sıcaklık Katsayısı |
~0.0038 /°C |
| Süperiletkenlik Geçiş Sıcaklığı |
0.915 K |
6. MEKANİK ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Sertlik (Mohs) |
5.5 |
| Sertlik (Vickers) |
~230 HV |
| Çekme Dayanımı |
~600 – 700 MPa |
| Akma Dayanımı |
~450 – 550 MPa |
| Elastisite Modülü |
~329 GPa |
| Kayma Modülü |
~126 GPa |
| Poisson Oranı |
~0.32 |
| Uzama (%) |
~30 – 40% |
| Sürünme Direnci |
Yüksek sıcaklıklarda mükemmel |
| Süneklik |
İyi (işlendiğinde) |
7. MEVCUT FORMLAR
| Form |
Açıklama |
| Toz |
İnce gri toz (metalurji için) |
| Külçeler |
İşleme için döküm bloklar |
| Çubuk / Profil |
Yuvarlak veya dikdörtgen çubuklar |
| Levha / Plaka |
Hadde ile üretilmiş düz ürünler |
| Teller |
Elektrik ve kaynak uygulamaları için çekilmiş teller |
| Borular |
Dikişsiz ve kaynaklı borular |
| Elektrotlar |
Kaynak ve EDM uygulamaları için |
| Sıçratma Hedefleri |
İnce film kaplama için |
8. KULLANIM ALANLARI
8.1. Çelik Üretimi ve Metalurji
| Uygulama |
Açıklama |
| Alaşımlı Çelik |
Mukavemet, sertlik ve korozyon direncini artırır |
| Paslanmaz Çelik |
316/316L kaliteleri (oyuklanma direncini artırır) |
| Takım Çeliği |
Sertlik, aşınma direnci ve sıcak sertliği iyileştirir |
| HSLA Çeliği |
Yüksek mukavemetli düşük alaşımlı çelik |
| Süperalaşımlar |
Nikel esaslı ve kobalt esaslı süperalaşımlar |
| Dökme Demir |
Mukavemet ve aşınma direncini iyileştirir |
8.2. Havacılık ve Savunma
| Uygulama |
Açıklama |
| Uçak Bileşenleri |
Yüksek sıcaklık motor parçaları |
| Türbin Kanatları |
Isıya dayanıklı süperalaşımlar |
| Füze Bileşenleri |
Yüksek mukavemetli ve ısıya dayanıklı malzemeler |
| Roket Motor Parçaları |
Aşırı sıcaklık uygulamaları |
| Radar Bileşenleri |
Yüksek sıcaklık elektroniği |
| Zırh Plakaları |
Askeri araç zırhları |
8.3. Kimya Endüstrisi
| Uygulama |
Açıklama |
| Katalizörler |
Hidrodesülfürizasyon (HDS) katalizörleri |
| Hidroproses |
Rafineri katalizörleri |
| Kimyasal Reaktörler |
Korozyona dayanıklı ekipmanlar |
| Isı Değiştiriciler |
Yüksek sıcaklık ve korozif ortamlar |
| Damıtma Ekipmanları |
Korozyona dayanıklı bileşenler |
8.4. Elektronik ve Elektrik
| Uygulama |
Açıklama |
| Yarı İletken |
İnce film transistörler ve ara bağlantılar |
| Sıçratma Hedefleri |
İnce film kaplama (güneş hücreleri, ekranlar) |
| Elektrik Kontakları |
Yüksek sıcaklık elektrik kontakları |
| Isıtma Elemanları |
Yüksek sıcaklık fırın elemanları |
| Elektrotlar |
EDM (Elektrik Erozyon ile İşleme) |
8.5. Nükleer Endüstri
| Uygulama |
Açıklama |
| Reaktör Bileşenleri |
Yüksek sıcaklık yapısal malzemeleri |
| Kontrol Çubukları |
Nötron absorpsiyonu |
| Yakıt Elemanları |
Nükleer yakıtlar için kaplama |
| Koruyucu Malzemeler |
Radyasyon koruyucuları |
8.6. Diğer Uygulamalar
| Uygulama |
Açıklama |
| Cam Eritme |
Elektrotlar ve bileşenler |
| Medikal |
İmplantlar ve cerrahi aletler |
| Kaynak |
Kaynak elektrotları ve dolgu çubukları |
| 3D Baskı |
Eklemeli imalat için toz |
| Araştırma |
Laboratuvar ve araştırma uygulamaları |
9. MOLİBDENİN AVANTAJLARI
| Avantaj |
Açıklama |
| Yüksek Sıcaklık Dayanımı |
Aşırı sıcaklıklarda yapısal bütünlüğünü korur |
| Korozyon Direnci |
Birçok aside ve korozif ortamlara karşı dayanıklıdır |
| Düşük Isıl Genleşme |
Yüksek hassasiyetli uygulamalarda avantaj sağlar |
| Yüksek Termal İletkenlik |
Verimli ısı transferi |
| İyi Elektrik İletkenliği |
Elektrik uygulamaları için uygundur |
| Mükemmel Sürünme Direnci |
Yüksek sıcaklıklarda yük altında şeklini korur |
| Geri Dönüştürülebilirlik |
%100 geri dönüştürülebilir, yüksek hurda değeri |
| Çok Yönlülük |
Endüstriler arası geniş uygulama yelpazesi |
| Tokluk |
İyi mekanik özellikler |
10. ÇELİKTE ALAŞIM ETKİLERİ
| Özellik |
Molibdenin Etkisi |
| Çekme Dayanımı |
Önemli ölçüde artırır |
| Akma Dayanımı |
Önemli ölçüde artırır |
| Sertlik |
Artırır |
| Süneklik |
Hafif azalma |
| Tokluk |
İyileştirir |
| Korozyon Direnci |
Büyük ölçüde iyileştirir |
| Oyuklanma Direnci |
Mükemmel iyileştirme |
| Isı Dayanımı |
Önemli ölçüde iyileştirir |
| Sürünme Direnci |
Yüksek sıcaklıklarda iyileştirir |
| Su Verme Kabiliyeti |
Önemli ölçüde iyileştirir |
| Kaynaklanabilirlik |
Genellikle olumlu |
11. ÖNERİLEN KATKI ORANLARI (alaşım elementi olarak)
| Çelik Tipi |
Mo Katkısı (%) |
| Paslanmaz Çelik 316 |
%2.0 – 3.0 |
| HSLA Çeliği |
%0.15 – 0.30 |
| Takım Çeliği |
%4.0 – 8.0 |
| Isıya Dayanıklı Çelik |
%0.50 – 2.0 |
| İnşaat Çeliği |
%0.10 – 0.20 |
12. TİPİK FİZİKSEL FORMLAR
| Form |
Açıklama |
| Toz |
>%99.95 saflık, çeşitli mesh boyutları |
| Sinterlenmiş Ürünler |
Toz metalurjisi ile yapılan parçalar |
| Dövme Ürünler |
Hadde, dövme veya çekme ile üretilen ürünler |
| Döküm Ürünler |
Döküm şekiller ve bileşenler |
| Sıçratma Hedefleri |
İnce film kaplama için yüksek saflıkta hedefler |
13. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Tehlike |
Katı formda tehlikeli değildir |
| Toz |
Molibden tozunun solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir |
| Duman |
Ergitme veya kaynak dumanları molibden oksitler içerebilir |
| Cilt Teması |
Mekanik tahrişe neden olabilir |
| Göz Teması |
Mekanik tahrişe neden olabilir |
| Kanserojenite |
Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite |
Mutajenik olarak sınıflandırılmamıştır |
| Üreme Toksisitesi |
Olumsuz etki kanıtı yoktur |
| Mesleki Maruziyet Sınırı |
ACGIH: 3 mg/m³ (çözünür bileşikler) |
13.1. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi varsa tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Bol su ve sabunla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. |
| Göz Teması |
En az 15 dakika bol su ile durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
Ağızı çalkalayın. Gerekirse tıbbi yardım alın. |
14. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri |
Temiz, kuru kap |
| Korunması Gerekenler |
Kuvvetli asitler, oksitleyiciler |
| Raf Ömrü |
Sınırsız (uygun depolama ile) |
| Toz Kullanımı |
Toz bastırma kullanın; toz birikimini önleyin |
| Kaynak Güvenliği |
Duman emme kullanın; uygun havalandırma gereklidir |
15. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı |
Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| ADR/RID |
Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu |
Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) |
Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
16. AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi |
Miktar |
Malzeme |
| Çelik Varil |
25 – 250 kg |
Çelik |
| Fiber Varil |
25 – 50 kg |
Fiber levha |
| Plastik Astarlı Torba |
1 – 25 kg |
PP/PE |
| Big-Bag (FIBC) |
500 – 1.000 kg |
Polipropilen |
| Özel Ambalaj |
Müşteri gereksinimleri |
Çeşitli |
17. DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite |
Durum |
| Avrupa Birliği (REACH) |
Kayıtlı madde |
| ABD (EPA TSCA) |
TSCA envanterinde listelenmiştir |
| Çin |
Envanterde listelenmiştir |
| Japonya (CSCL) |
CSCL envanterinde listelenmiştir |
| ISO 9001 |
Sertifikalı üretim |
18. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü |
İsim |
| Türkçe İsimler |
Molibden, Metal Molibden, Saf Molibden, Elementel Molibden, Rafine Molibden |
| İngilizce İsimler |
Molybdenum, Pure Molybdenum, Elemental Molybdenum, Refined Molybdenum, Metallic Molybdenum |
| Kimyasal İsimler |
Mo (Kimyasal Sembol), Molibden Metali |
| Halk İsimleri |
Sertlik Arttırıcı Metal, Paslanmaz Çelik Metali, Yüksek Isıya Dayanıklı Metal, Uzay Metali, Korozyon Dayanıklı Metal |
| CAS Numarası |
7439-98-7 |
19. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Molibden (Saf) |
| CAS Numarası |
7439-98-7 |
| Saflık |
≥ %99.95 |
| Görünüm |
Gümüş-gri metalik katı |
| Yoğunluk |
10.22 g/cm³ |
| Erime Noktası |
2.623 °C |
| Kaynama Noktası |
4.639 °C |
| Kristal Yapı |
HMK (Hacim Merkezli Kübik) |
| Birincil Kullanım |
Çelik üretimi, havacılık, kimya, elektronik, nükleer |
KRİTİK UYARILAR
1. Yüksek Erime Noktası: Molibden, saf elementler arasında en yüksek erime noktalarından birine sahiptir (2.623°C). Yüksek sıcaklık uygulamaları için mükemmeldir.
2. Refrakter Metal: Molibden, tungsten, niyobyum ve tantal ile birlikte refrakter metal olarak sınıflandırılır.
3. Korozyon Direnci: Birçok aside ve korozif ortamlara karşı mükemmel direnç gösterir. Kimyasal işleme ekipmanları için uygundur.
4. Düşük Isıl Genleşme: Isıl genleşme katsayısı (5.2 × 10⁻⁶ /K) çok düşüktür ve yüksek sıcaklık uygulamalarında boyutsal kararlılık sağlar.
5. Yüksek Sıcaklık Mukavemeti: Aşırı sıcaklıklarda yapısal bütünlüğünü koruyarak havacılık ve nükleer uygulamalar için ideal hale getirir.
6. Alaşım Elementi: Paslanmaz çelik (316), takım çeliği ve süperalaşımlarda temel bileşendir. Mukavemet, sertlik ve korozyon direncini artırır.
7. Yüksek Sıcaklıkta Oksidasyon: 600°C'nin üzerinde molibden, uçucu MoO₃'e oksitlenir. Koruyucu kaplamalar veya inert atmosferler gerekebilir.
8. Düşük Sıcaklıklarda Kırılganlık: Saf molibden oda sıcaklığında kırılgan olabilir. Dikkatli kullanım gerektirir.
9. Toz Tehlikesi: Molibden tozu solunum yolu tahrişine neden olabilir. Toz ile çalışırken solunum koruması kullanın.
10. Depolama: Kuru ortamda saklayın. Kuvvetli asitlerden ve oksitleyicilerden koruyun.
11. Geri Dönüşüm: %100 geri dönüştürülebilir, yüksek ticari değere sahiptir. Molibden hurdası oldukça değerlidir.
12. Kritik Hammadde: Molibden, AB ve diğer bölgeler tarafından kritik hammadde olarak listelenmiştir. Tedarik zinciri güvenliği önemlidir.
13. Toz Metalurjisi: Metal yüksek erime noktası nedeniyle birçok molibden ürünü toz metalurjisi ile üretilir.
14. Sıçratma Hedefleri: Yüksek saflıkta molibden, yarı iletken ve ekran üretiminde sıçratma hedefi olarak yaygın şekilde kullanılır.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
