Ferro Fosfor, Fosfor Demir Alaşımı, Ferro Phosphorus, Phosphorus Iron, Iron-Phosphorus Alloy, Phosphorised Iron, 8049-19-2
FERRO FOSFOR – FERRO PHOSPHORUS
1. KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Kimyasal Adı |
Ferro Fosfor |
| Diğer İsimler |
Fosforlu Demir, Fosfor Demir Alaşımı, Iron-Phosphorus Alloy, Phosphorus Iron, FeP, Phosphorised Iron, Paslanmaz Çelik Katkı Malzemesi, Döküm Yardımcısı, Fosfor Alaşımı, Fosfor Katkılı Metal |
| Alaşım Tipi |
Demir-fosfor alaşımı |
| Kimyasal Sembol |
FeP |
| CAS Numarası |
8049-19-2 |
| Görünüm |
Gri metalik katı (topak / granül) |
| Koku |
Kokusuz |
| Fiziksel Hal (20°C) |
Katı (topak, granül veya kırık) |
| Alaşım Sınıfı |
Ferroalaşım |
2. FERRO FOSFOR NEDİR?
Ferro Fosfor (FeP), demir ve fosfordan oluşan bir ferroalaşımdır. Tipik olarak %23-26 oranında fosfor içerir ve çelik üretiminde fosfor kaynağı olarak kullanılır. Çeliğe eklendiğinde mukavemet, sertlik ve korozyon direncini artırır. Ayrıca çelik üretiminde deoksidasyon (oksijen giderme) ajanı olarak görev yapar ve döküm işlemlerinde akışkanlığı iyileştirir.
3. KİMYASAL BİLEŞİM
| Element |
Sembol |
Yüzde (%) |
CAS Numarası |
| Fosfor |
P |
23 – 26 |
7723-14-0 |
| Demir |
Fe |
Denge (~%70-75) |
7439-89-6 |
| Silisyum |
Si |
≤ %3.0 |
7440-21-3 |
| Manganez |
Mn |
≤ %2.0 |
7439-96-5 |
| Karbon |
C |
≤ %0.5 |
7440-44-0 |
| Kükürt |
S |
≤ %0.05 |
7704-34-9 |
| Krom |
Cr |
≤ %0.5 |
7440-47-3 |
| Vanadyum |
V |
≤ %0.5 |
7440-62-2 |
4. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Görünüm |
Gri metalik katı |
| Yoğunluk |
~6.7 g/cm³ |
| Erime Noktası |
~1,050 °C |
| Yığın Yoğunluğu (Topak) |
~5.0 – 6.0 g/cm³ |
| Yığın Yoğunluğu (Granül) |
~4.0 – 5.0 g/cm³ |
| Sertlik |
Orta-yüksek |
| Renk |
Gri ila koyu gri |
| Manyetik Özellikler |
Manyetik |
5. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Bilgi |
| Kimyasal Bileşim |
FeP (Demir + Fosfor) |
| CAS Numarası |
8049-19-2 |
| Fosfor İçeriği |
%23 – 26 |
| Demir İçeriği |
~%70 – 75 |
| Safsızlıklar |
Si, Mn, C, S, Cr, V |
| Oksidasyon Direnci |
Orta |
| Reaktivite |
Neme karşı kararlıdır; asitlerde çözünür |
| Fosfit Gazı |
Asitlerle temasında toksik fosfin (PH₃) gazı oluşturabilir |
6. STANDART KALİTELER
| Kalite |
P (%) |
Si (%) |
Mn (%) |
C (%) |
S (%) |
Kullanım Alanı |
| FeP24 |
23-26 |
≤3.0 |
≤2.0 |
≤0.5 |
≤0.05 |
Standart kalite |
| FeP25 |
24-27 |
≤2.5 |
≤1.5 |
≤0.4 |
≤0.04 |
Yüksek kalite |
| FeP22 |
21-24 |
≤3.5 |
≤2.5 |
≤0.6 |
≤0.06 |
Genel kullanım |
7. ÜRETİM PROSESİ
| Aşama |
Açıklama |
| 1. Hammadde Hazırlama |
Demir cevheri, fosfat kayası ve kok kömürü hazırlanması |
| 2. Yüksek Fırın / Ark Ocağı |
Ergitme ve fosforun demir ile alaşımlanması |
| 3. Döküm |
Sıvı alaşımın kalıplara dökümü |
| 4. Soğutma |
Kontrollü soğutma |
| 5. Kırma |
Uygun topak/granül boyutuna kırma |
| 6. Eleme |
Boyut sınıflandırması |
| 7. Paketleme |
Çelik varil veya big-bag ambalajlama |
8. KULLANIM ALANLARI
8.1. Çelik Üretimi
| Uygulama |
Açıklama |
| Mukavemet Artırma |
Çeliğin çekme ve akma dayanımını artırır |
| Sertlik Artırma |
Çeliğin sertlik değerlerini iyileştirir |
| Korozyon Direnci |
Paslanma ve oksitlenmeye karşı direnci artırır |
| Deoksidasyon |
Çelik üretiminde oksijen giderici olarak kullanılır |
| Tane İnceltme |
Çelikte tane yapısını iyileştirir |
8.2. Döküm İşlemleri
| Uygulama |
Açıklama |
| Akışkanlık Artırma |
Dökme demirin akışkanlığını artırır |
| Büzülme Azaltma |
Döküm sırasında büzülmeyi azaltır |
| Döküm Kalitesi |
Daha kaliteli döküm parçalar elde edilir |
| Sert Döküm |
Aşınmaya dayanıklı döküm parçalar |
8.3. Alaşım Çelikleri
| Uygulama |
Açıklama |
| Otomat Çelikleri |
İşlenebilirliği artırır (serbest kesim çelikleri) |
| Yay Çelikleri |
Yay çeliklerinde mukavemet artırma |
| Yapı Çelikleri |
Yapısal çeliklerde dayanım artırma |
| Takım Çelikleri |
Takım çeliklerinde sertlik ve aşınma direnci |
8.4. Kimya Endüstrisi
| Uygulama |
Açıklama |
| Kurutma Maddesi |
Bazı kimyasal süreçlerde kurutma maddesi olarak |
| Fosfor Kaynağı |
Kimyasal üretimde fosfor kaynağı |
| Katalizör Üretimi |
Belirli katalizör formülasyonlarında |
8.5. Diğer Uygulamalar
| Uygulama |
Açıklama |
| Kaynak Elektrotları |
Özel kaynak elektrotları üretimi |
| Fosfat Kaplama |
Fosfatlama işlemlerinde kullanım |
| Demir Dışı Alaşımlar |
Bazı demir dışı alaşımlarda katkı |
9. FERRO FOSFORUN AVANTAJLARI
| Avantaj |
Açıklama |
| Korozyon Direnci |
Alaşımların paslanmasını ve oksitlenmesini önler |
| Geliştirilmiş Mekanik Özellikler |
Metallerin dayanıklılığını ve mukavemetini artırır |
| Ekonomik |
Alaşımlara fosfor eklemenin uygun maliyetli yolu |
| Deoksidasyon |
Çelik üretiminde etkili oksijen giderici |
| Akışkanlık Artışı |
Döküm işlemlerinde akışkanlığı iyileştirir |
| Büzülme Azaltma |
Dökümde büzülmeyi azaltır |
| Tane İnceltme |
Çelikte tane yapısını iyileştirir |
| İşlenebilirlik |
Otomat çeliklerinde işlenebilirliği artırır |
| Geri Dönüştürülebilirlik |
%100 geri dönüştürülebilir |
10. ÇELİKTE KATKI ETKİLERİ
| Özellik |
Fosforun Etkisi |
| Çekme Dayanımı |
Artırır |
| Akma Dayanımı |
Artırır |
| Sertlik |
Artırır |
| Süneklik |
Azaltır |
| Tokluk |
Azaltır (soğuk kırılganlık) |
| Korozyon Direnci |
Artırır |
| Oksidasyon Direnci |
Artırır |
| İşlenebilirlik |
Önemli ölçüde iyileştirir |
| Kaynaklanabilirlik |
Azaltır (dikkatli olunmalı) |
| Soğuk Kırılganlık |
Artırır (düşük sıcaklıklarda) |
11. ÖNERİLEN KATKI ORANLARI
| Çelik Tipi |
P Katkısı (%) |
Gerekli FeP (kg/ton) |
| Otomat Çeliği |
%0.04 – 0.12 |
1.5 – 5.0 |
| Yapı Çeliği |
%0.01 – 0.04 |
0.4 – 1.5 |
| Yay Çeliği |
%0.02 – 0.06 |
0.8 – 2.5 |
| Takım Çeliği |
%0.03 – 0.05 |
1.0 – 2.0 |
| Dökme Demir |
%0.10 – 0.50 |
4.0 – 20.0 |
12. DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
| Husus |
Açıklama |
| Soğuk Kırılganlık |
Fosfor, çeliğin soğuk kırılganlığını artırır. Düşük sıcaklık uygulamalarında dikkatli olunmalıdır. |
| Kaynaklanabilirlik |
Yüksek fosfor içeriği kaynaklanabilirliği azaltır. Kaynak öncesi ısıtma gerekebilir. |
| Süneklik Azalması |
Fosfor ilavesi sünekliği azaltır. Sünekliğin kritik olduğu uygulamalarda sınırlandırılmalıdır. |
| Kontrol |
Fosfor içeriği hassas kontrol gerektirir. |
| Toksisite |
Fosfor bileşikleri toksik olabilir. Asitlerle temas PH₃ (fosfin) gazı oluşturur. |
13. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Tehlike |
Katı formda tehlikeli değildir |
| Toz |
Tozun solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir |
| Duman |
Ergitme dumanları fosfor oksitler içerebilir |
| Fosfin Gazı (PH₃) |
Asitlerle temasında oluşur - çok toksik ve patlayıcı |
| Cilt Teması |
Mekanik tahrişe neden olabilir |
| Göz Teması |
Mekanik tahrişe neden olabilir |
| Kanserojenite |
Sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite |
Sınıflandırılmamıştır |
13.1. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Bol su ve sabunla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. |
| Göz Teması |
En az 15 dakika bol su ile durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
Ağızı çalkalayın. Tıbbi yardım alın. |
14. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri |
Temiz, kuru kap (çelik varil veya big-bag) |
| Korunması Gerekenler |
Nem, asitler, kuvvetli oksitleyiciler |
| Raf Ömrü |
Sınırsız (uygun depolama ile) |
| Kullanım Önlemleri |
Asitlerle temastan kaçının; toz oluşumunu önleyin |
| Özel Uyarı |
Asitlerle temas PH₃ gazı oluşturur - son derece toksik |
15. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı |
Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| ADR/RID |
Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu |
Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) |
Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
16. AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi |
Miktar |
Malzeme |
| Çelik Varil |
100 – 250 kg |
Çelik |
| Big-Bag (FIBC) |
500 – 1,000 kg |
Polipropilen |
| Çelik Kutu |
500 – 1,000 kg |
Çelik |
| Plastik Astarlı Torba |
25 – 50 kg |
PP/PE |
| Özel Ambalaj |
Müşteri gereksinimleri |
Çeşitli |
17. DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite |
Durum |
| Avrupa Birliği (REACH) |
Kayıtlı madde |
| ABD (EPA TSCA) |
TSCA envanterinde listelenmiştir |
| Çin |
Envanterde listelenmiştir |
| Japonya (CSCL) |
CSCL envanterinde listelenmiştir |
| ISO 9001 |
Sertifikalı üretim |
18. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü |
İsim |
| Türkçe İsimler |
Ferro Fosfor, Fosforlu Demir, Fosfor Demir Alaşımı, Döküm Yardımcısı, Fosfor Alaşımı, Fosfor Katkılı Metal |
| İngilizce İsimler |
Ferro Phosphorus, Iron-Phosphorus Alloy, Phosphorus Iron, Ferro-Phosphorus, Phosphorised Iron |
| Kimyasal İsimler |
FeP, Iron Phosphide |
| Halk İsimleri |
Paslanmaz Çelik Katkı Malzemesi, Döküm Yardımcısı |
| CAS Numarası |
8049-19-2 |
19. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Ferro Fosfor (FeP) |
| CAS Numarası |
8049-19-2 |
| Fosfor İçeriği |
%23 – 26 |
| Demir İçeriği |
~%70 – 75 |
| Görünüm |
Gri metalik katı (topak/granül) |
| Yoğunluk |
~6.7 g/cm³ |
| Erime Noktası |
~1,050 °C |
| Birincil Kullanım |
Çelik üretimi, deoksidasyon, döküm işlemleri |
KRİTİK UYARILAR
1. Fosfor İçeriği: Ferro fosfor tipik olarak %23-26 fosfor içerir. Hassas alaşımlama hesaplamaları için kullanımdan önce tam bileşim doğrulanmalıdır.
2. Soğuk Kırılganlık: Fosfor, çeliğin soğuk kırılganlığını (düşük sıcaklıkta kırılganlık) artırır. Düşük sıcaklık uygulamalarında kullanılacak çeliklerde fosfor seviyesi sınırlandırılmalıdır.
3. Kaynaklanabilirlik: Yüksek fosfor içeriği kaynaklanabilirliği azaltır. Kaynak öncesi ısıtma veya özel kaynak prosedürleri gerekebilir.
**4. Süneklik: Fosfor ilavesi çeliğin sünekliğini azaltır. Sünekliğin kritik olduğu uygulamalarda (derin çekme, şekillendirme) dikkatli olunmalıdır.
**5. İşlenebilirlik: Fosfor, otomat çeliklerinde işlenebilirliği (talaş kaldırma) önemli ölçüde iyileştirir. Serbest kesim çeliklerinde temel katkı maddesidir.
6. Deoksidasyon: Etkili bir oksijen gidericidir. Çelik üretiminde kaliteyi artırır.
7. Döküm Akışkanlığı: Dökme demirin akışkanlığını artırır ve büzülmeyi azaltır. Döküm kalitesini iyileştirir.
8. Fosfin Gazı (PH₃) Uyarısı: Ferro fosfor asitlerle temas ettiğinde son derece toksik ve patlayıcı olan fosfin (PH₃) gazı oluşturur. Asitlerle aynı alanda saklamayın ve asitlerle temastan kaçının.
9. Depolama: Kuru, serin ve iyi havalandırılmış alanda saklayın. Asitlerden ve oksitleyicilerden uzak tutun.
10. Korozyon Direnci: Fosfor, çeliğin korozyon ve oksidasyon direncini artırır. Paslanmaya karşı koruma sağlar.
11. Geri Dönüşüm: %100 geri dönüştürülebilir ve yüksek ticari değere sahiptir.
12. Kalite Kontrol: Her parti için kimyasal bileşimi (P, Si, Mn, C, S) doğrulayın. Safsızlıklar çelik kalitesini etkileyebilir.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
