Zamak 2, Kirksite, Alloy 2, White Metal, Casting Metal, Zinc Alloy, 7440-66-6, 7429-90-5, 7440-50-8, 7439-95-4
ZAMAK 2 – ZAMAK 2
1. KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Alaşım Adı |
Zamak 2 |
| Diğer İsimler |
Kirksite, Alloy 2, ZnAl4Cu3, AC43A, ZL0430, Beyaz Metal, Kalıp Metali, Çinko Alaşımı |
| Alaşım Tipi |
Çinko esaslı döküm alaşımı (yüksek bakır içerikli) |
| Standartlar |
ASTM B240, EN 1774, ISO 301 |
| Görünüm |
Gümüş-beyaz, parlak metalik |
| Koku |
Metalik (karakteristik) |
| Fiziksel Hal (20°C) |
Katı (metal) |
2. KİMYASAL BİLEŞİM
| Element |
Sembol |
Yüzde (%) |
CAS Numarası |
| Çinko (Esas Bileşen) |
Zn |
Denge (~%91-93) |
7440-66-6 |
| Alüminyum |
Al |
%3.9 – 4.3 |
7429-90-5 |
| Bakır |
Cu |
%2.7 – 3.3 |
7440-50-8 |
| Magnezyum |
Mg |
%0.025 – 0.05 |
7439-95-4 |
| Demir |
Fe |
≤ %0.02 |
7439-89-6 |
| Kurşun |
Pb |
≤ %0.003 |
7439-92-1 |
| Kalay |
Sn |
≤ %0.001 |
7440-31-5 |
| Kadmiyum |
Cd |
≤ %0.001 |
7440-43-9 |
3. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Görünüm |
Gümüş-beyaz, parlak metalik |
| Yoğunluk (20°C) |
~6.6 g/cm³ |
| Erime Noktası (Aralık) |
379 – 390 °C |
| Erime Noktası (Ortalama) |
~384 °C |
| Termal İletkenlik |
~105 W/mK |
| Elektrik Direnci |
~6.3 μΩ-cm |
| Isıl Genleşme Katsayısı |
~27.4 μm/m°C |
| Özgül Isı (20°C) |
~419 J/kg·K |
4. MEKANİK ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Çekme Dayanımı |
~359 MPa |
| Akma Dayanımı |
~283 MPa |
| Sertlik (Brinell) |
~100 HB |
| Kopma Uzaması (%) |
~%7 |
| Darbe Direnci (Charpy) |
~30-40 J |
| Elastisite Modülü |
~96 GPa |
| Kayma Modülü |
~36 GPa |
| Poisson Oranı |
~0.25 |
| Sürünme Direnci |
Zamak 3'ten daha yüksek |
5. TERMAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Erime Sıcaklığı Aralığı |
379 – 390 °C |
| Döküm Sıcaklığı |
410 – 440 °C |
| Termal İletkenlik |
~105 W/mK |
| Isıl Genleşme Katsayısı |
~27.4 μm/m°C |
| Özgül Isı Kapasitesi |
~419 J/kg·K |
| Gizli Füzyon Isısı |
~113 kJ/kg |
6. ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Elektrik Direnci |
~6.3 μΩ-cm |
| Elektrik İletkenliği |
~%25 IACS |
| Sıcaklık Katsayısı |
~0.0038 /°C |
7. ZAMAK 2'NİN YAPISI VE BİLEŞENLERİ
| Bileşen |
Rolü |
Açıklama |
| Çinko (Zn) |
Esas metal |
Alaşımın ana bileşeni, matris oluşturur |
| Alüminyum (Al) |
Alaşım elementi |
Mukavemeti artırır, dökülebilirliği iyileştirir |
| Bakır (Cu) |
Mukavemet artırıcı |
Mukavemet ve sertliği önemli ölçüde artırır; daha iyi sürünme direnci sağlar |
| Magnezyum (Mg) |
Alaşım elementi |
Korozyon direncini artırır, tane inceltir |
8. ZAMAK 2'NİN AVANTAJLARI
| Avantaj |
Açıklama |
| Yüksek Mukavemet ve Sertlik |
Zamak alaşımları arasında en yüksek mukavemet; Zamak 3 ve 5'ten üstündür |
| Mükemmel Dökülebilirlik |
Karmaşık ve detaylı şekillerin üretimine olanak tanır |
| Boyutsal Kararlılık |
Uzun süreli stabilite ve hassas toleranslar sağlar |
| Sürünme Direnci |
Yüksek sıcaklıklarda daha iyi sürünme direnci |
| Kaplama Performansı |
Plakalama, boyama ve kromatlama işlemlerinde yüksek performans |
| Ekonomik Verimlilik |
Düşük erime noktası sayesinde enerji tasarrufu sağlar |
| Geri Dönüştürülebilirlik |
%100 geri dönüştürülebilir, çevre dostu |
| Mükemmel Yüzey Kalitesi |
Pürüzsüz yüzey, az işlem gerektirir |
| İyi Aşınma Direnci |
Yüksek aşınma ve sürtünme direnci |
9. ZAMAK 2'NİN DEZAVANTAJLARI
| Dezavantaj |
Açıklama |
| Boyutsal Kararlılık |
Zamak 3'e göre daha düşük yaşlanma kararlılığı; zamanla hafif boyutsal değişimler |
| Sıcak Kırılganlık |
Döküm sırasında sıcak çatlamaya daha yatkındır |
| Korozyon |
Zamak 3'e göre biraz daha az korozyon direnci |
| Yoğunluk |
Bakır içeriği nedeniyle biraz daha yüksek yoğunluk |
10. DİĞER ZAMAK ALAŞIMLARI İLE KARŞILAŞTIRMA
| Özellik |
Zamak 2 |
Zamak 3 |
Zamak 5 |
Zamak 7 |
| Zn (%) |
~91-93 |
~96 |
~95 |
~96 |
| Al (%) |
3.9-4.3 |
3.8-4.2 |
3.9-4.3 |
3.8-4.2 |
| Cu (%) |
2.7-3.3 |
≤0.03 |
0.7-1.1 |
≤0.03 |
| Mg (%) |
0.025-0.05 |
0.035-0.06 |
0.035-0.06 |
0.005-0.02 |
| Çekme Dayanımı (MPa) |
~359 |
~280 |
~328 |
~280 |
| Akma Dayanımı (MPa) |
~283 |
~220 |
~250 |
~210 |
| Sertlik (HB) |
~100 |
~90 |
~95 |
~85 |
| Uzama (%) |
~7 |
~12 |
~8 |
~12 |
| Sürünme Direnci |
Yüksek |
Düşük |
Orta |
Düşük |
| Boyutsal Kararlılık |
Daha düşük |
Yüksek |
Orta |
Çok Yüksek |
| Kullanım |
En yüksek mukavemet |
Genel amaç |
Yüksek mukavemet |
İnce duvarlı döküm |
11. KULLANIM ALANLARI
11.1. Otomotiv Endüstrisi
| Uygulama |
Açıklama |
| Dayanıklı Bileşenler |
Yüksek gerilimli mekanik bileşenler |
| Braketler |
Ağır hizmet montaj braketleri ve bağlantı elemanları |
| Muhafazalar |
Yüksek mukavemet gerektiren elektronik kontrol üniteleri muhafazaları |
| Dişli Kutuları |
Küçük dişli kutusu gövdeleri |
| Motor Bileşenleri |
Belirli motor aksesuarları ve bileşenleri |
| Kapı Kolları |
Otomotiv kapı kolu mekanizmaları |
11.2. Elektronik ve Elektrik
| Uygulama |
Açıklama |
| Cihaz Kasaları |
Yüksek mukavemetli elektronik cihaz muhafazaları |
| Konektörler |
Ağır hizmet elektrik ve elektronik konektörler |
| Şalt Bileşenleri |
Yüksek mukavemetli anahtar ve priz bileşenleri |
| Röle Tabanları |
Röle ve kontaktör tabanları |
| Potansiyometre Gövdeleri |
Potansiyometre ve direnç gövdeleri |
11.3. Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama |
Açıklama |
| Makine Parçaları |
Yüksek mukavemetli ve aşınmaya dayanıklı makine bileşenleri |
| Pompa Gövdeleri |
Yüksek mukavemet gerektiren pompa ve vana gövdeleri |
| Dişliler |
Küçük dişliler ve pinyonlar |
| Yatak Gövdeleri |
Yatak gövdeleri ve destekleri |
| Hidrolik Bileşenler |
Hidrolik sistem bileşenleri |
| Takım Bileşenleri |
El aletleri ve elektrikli alet parçaları |
11.4. Tüketici Ürünleri
| Uygulama |
Açıklama |
| Aşınmaya Dayanıklı Ürünler |
Yüksek aşınma direnci gerektiren dekoratif ve işlevsel ürünler |
| Kilit Sistemleri |
Ağır hizmet kilit mekanizmaları |
| Donanım |
Endüstriyel ve ağır hizmet donanımı |
| Mobilya Bileşenleri |
Yük taşıyan mobilya aksesuarları |
| Sürgü Mekanizmaları |
Çekmece ve sürgü mekanizması bileşenleri |
11.5. Savunma ve Havacılık
| Uygulama |
Açıklama |
| Mühimmat Parçaları |
Yüksek mukavemet ve güvenilirlik gerektiren parçalar |
| Havacılık Bileşenleri |
Kritik olmayan bazı havacılık bileşenleri |
12. DÖKÜM YÖNTEMLERİ
| Yöntem |
Açıklama |
| Basınçlı Döküm (En Yaygın) |
Yüksek basınçlı enjeksiyon, seri üretim için ideal |
| Savurma Döküm |
Dönen kalıplar ile döküm |
| Kokil Döküm |
Metal kalıplara gravite ile döküm |
| Kum Döküm |
Büyük parçalar için kum döküm |
13. YÜZEY İŞLEMLERİ
| İşlem |
Açıklama |
| Plakalama |
Nikel, krom, bakır kaplama |
| Elektrokaplama |
Elektrokimyasal kaplama işlemleri |
| Boyama |
Toz boya, sıvı boya uygulamaları |
| Kromatlama |
Sarı, yeşil, siyah kromat kaplama |
| Fosfatlama |
Korozyon direncini artırma |
| Cilalama |
Parlak yüzey elde etme |
14. ZAMAK 2'NİN TERCİH EDİLME NEDENLERİ
| Sebep |
Açıklama |
| Yüksek Mukavemet |
Tüm Zamak alaşımları arasında en yüksek mekanik mukavemet |
| Üstün Sertlik |
Çinko alaşımları için maksimum sertlik |
| Mükemmel Dökülebilirlik |
Karmaşık tasarımlar ve ince duvarlar mümkün |
| Boyutsal Kararlılık |
Zamanla hassasiyetini korur |
| İyi Kaplama Kabiliyeti |
Plakalama ve kaplama işlemlerinde başarılı |
| Sürünme Direnci |
Yüksek sıcaklıklarda yük altında daha iyi performans |
| Maliyet Etkinliği |
Diğer yüksek mukavemetli alaşımlara göre daha düşük maliyet |
15. KİRKSİTE (ZAMAK 2) ÖZEL NOTLAR
| Parametre |
Bilgi |
| Tarihsel Adı |
Kirksite |
| Köken |
Geliştirildiği Kirksite dökümhanesinin adından gelir |
| Patentli |
Başlangıçta havacılık takımları için kullanılmıştır |
| Modern Kullanım |
Bazı endüstrilerde, özellikle takım tezgahı uygulamalarında hala Kirksite olarak anılır |
16. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Tehlike |
Katı metal haliyle tehlikeli değildir |
| Toz ve Duman |
Solunması zararlı olabilir (ZnO ve CuO dumanı) |
| Ergimiş Hal |
Ciddi yanıklara neden olur |
| Döküm Sırasında |
Uygun havalandırma gereklidir (Cu dumanı) |
| Kanserojenite |
Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Bakır İçeriği |
Bakır tozu/dumanı solunum yolu tahrişine neden olabilir |
17. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Kuru, temiz, iyi havalandırılmış alan |
| Korunması Gerekenler |
Nem, asitler, alkaliler, tuzlu ortamlar |
| Raf Ömrü |
Sınırsız (uygun depolama ile) |
| Ergimiş Hal |
410-440°C döküm sıcaklığında kullanılır |
| Sıcak Kırılganlık |
Döküm sırasında ani sıcaklık değişimlerinden kaçının |
18. GERİ DÖNÜŞÜM BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Geri Dönüştürülebilirlik |
%100 geri dönüştürülebilir |
| Hurda Değeri |
Yüksek ticari değer (bakır içeriği değer katar) |
| Enerji Tasarrufu |
Birincil üretime göre %70 enerji tasarrufu |
| Çevresel Etki |
Düşük çevresel ayak izi |
| Geri Dönüşüm Prosesi |
Yeniden kullanım için eritilir ve rafine edilir |
19. STANDARTLAR VE SPESİFİKASYONLAR
| Standart |
Açıklama |
| ASTM B240 |
Çinko alaşımı döküm külçe spesifikasyonu |
| EN 1774 |
Çinko ve çinko alaşımları - Döküm için alaşımlar |
| ISO 301 |
Çinko alaşımı külçe spesifikasyonu |
| DIN 1743 |
Çinko döküm alaşımları |
20. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü |
İsim |
| Teknik İsimler |
Zamak 2, Alloy 2, ZnAl4Cu3, AC43A, ZL0430 |
| Tarihsel/Ticari İsimler |
Kirksite, Beyaz Metal, Kalıp Metali |
| Halk İsimleri |
Çinko Alaşımı, Dayanıklı Metal |
| ASTM Sınıfı |
AC43A |
| EN Tanımı |
EN ZnAl4Cu3 |
21. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Alaşım |
Zamak 2 (Kirksite / Alloy 2) |
| Esas Metal |
Çinko (~%91-93) |
| Alaşım Elementleri |
Al (%3.9-4.3), Cu (%2.7-3.3), Mg (%0.025-0.05) |
| Erime Noktası |
379-390°C |
| Yoğunluk |
~6.6 g/cm³ |
| Birincil Kullanım |
Yüksek mukavemetli basınçlı döküm parçalar |
KRİTİK UYARILAR
1. Yüksek Bakır İçeriği: Zamak 2, %2.7-3.3 bakır içerir ve bu, Zamak alaşımları arasında en yüksek mukavemeti sağlar. Bu aynı zamanda sertliği ve sürünme direncini artırır.
2. Boyutsal Kararlılık: Bakır içeriği nedeniyle Zamak 3'e göre daha düşük yaşlanma kararlılığı gösterir. Zamanla hafif boyutsal değişimler meydana gelebilir (~0.005-0.008 mm/100 mm).
3. Sürünme Direnci: Zamak alaşımları arasında en iyi sürünme direnci. Yüksek sıcaklıklarda sürekli yük altındaki uygulamalar için uygundur.
4. Sıcak Kırılganlık: Döküm sırasında sıcak çatlamaya daha yatkındır. Döküm parametrelerinin dikkatli kontrolü gerektirir.
5. Erime Noktası: 379-390°C erime aralığı. Döküm sıcaklığı 410-440°C arasında olmalıdır.
6. Mekanik Özellikler: Çinko döküm alaşımları arasında en yüksek çekme dayanımı (~359 MPa) ve sertlik (~100 HB).
7. Uygulamalar: Üstün mukavemet gerektiren yüksek gerilimli, aşınmaya dayanıklı parçalar için tercih edilir.
8. Kaplama: Mükemmel plakalama özellikleri. Bakır içeriği gelişmiş yüzey kalitesi sağlar.
9. Korozyon: Zamak 3'e göre biraz daha az korozyon direnci; korozyonlu ortamlar için yüzey işlemi önerilir.
10. Kirksite: Bazı endüstrilerde, özellikle takım tezgahı ve havacılık uygulamalarında hala Kirksite olarak anılır.
11. Geri Dönüşüm: %100 geri dönüştürülebilir. Bakır içeriği geri dönüştürülmüş malzemeye değer katar.
12. Standartlar: ASTM B240, EN 1774 ve ISO 301 standartlarına uygundur.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
