Zamak 3, Alloy 3, White Metal, Casting Metal, Zinc Alloy, 7440-66-6, 7429-90-5, 7439-95-4, 7440-50-8
ZAMAK 3 – ZAMAK 3
1. KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Alaşım Adı |
Zamak 3 |
| Diğer İsimler |
Alloy 3, ZL0400, ZnAl4, AG40A, Beyaz Metal, Kalıp Metali, Çinko Alaşımı |
| Alaşım Tipi |
Çinko esaslı döküm alaşımı |
| Standartlar |
ASTM B240, EN 1774, ISO 301 |
| Görünüm |
Gümüş-beyaz, parlak metalik |
| Koku |
Metallic (karakteristik) |
| Fiziksel Hal (20°C) |
Katı (metal) |
2. KİMYASAL BİLEŞİM
| Element |
Sembol |
Yüzde (%) |
CAS Numarası |
| Çinko (Esas Bileşen) |
Zn |
~%96 (denge) |
7440-66-6 |
| Alüminyum |
Al |
%3.8 – 4.2 |
7429-90-5 |
| Magnezyum |
Mg |
%0.035 – 0.06 |
7439-95-4 |
| Bakır |
Cu |
≤ %0.03 |
7440-50-8 |
| Demir |
Fe |
≤ %0.02 |
7439-89-6 |
| Kurşun |
Pb |
≤ %0.003 |
7439-92-1 |
| Kalay |
Sn |
≤ %0.001 |
7440-31-5 |
| Kadmiyum |
Cd |
≤ %0.001 |
7440-43-9 |
3. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Görünüm |
Gümüş-beyaz, parlak metalik |
| Yoğunluk (20°C) |
6.6 g/cm³ |
| Erime Noktası (Aralık) |
381 – 387 °C |
| Erime Noktası (Ortalama) |
~385 °C |
| Termal İletkenlik |
113 W/mK |
| Elektrik Direnci |
6.37 μΩ-cm |
| Isıl Genleşme Katsayısı |
27.4 μm/m°C |
| Özgül Isı (20°C) |
~419 J/kg·K |
| Termal Difüzivite |
~41.7 mm²/s |
4. MEKANİK ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Çekme Dayanımı |
~250 – 280 MPa |
| Akma Dayanımı |
~208 – 220 MPa |
| Sertlik (Brinell) |
~82 – 91 HB |
| Uzama (%) |
~10 – 15% |
| Darbe Direnci (Charpy) |
~58 J |
| Elastisite Modülü |
~96 GPa |
| Kayma Modülü |
~36 GPa |
| Poisson Oranı |
~0.25 |
5. TERMAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Erime Sıcaklığı Aralığı |
381 – 387 °C |
| Döküm Sıcaklığı |
410 – 440 °C |
| Termal İletkenlik |
113 W/mK |
| Isıl Genleşme Katsayısı |
27.4 μm/m°C |
| Özgül Isı Kapasitesi |
~419 J/kg·K |
| Gizli Füzyon Isısı |
~113 kJ/kg |
6. ELEKTRİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Elektrik Direnci |
6.37 μΩ-cm |
| Elektrik İletkenliği |
~27% IACS |
| Sıcaklık Katsayısı |
~0.0038 /°C |
7. ZAMAK 3'ÜN YAPISI VE BİLEŞENLERİ
| Bileşen |
Rolü |
Açıklama |
| Çinko (Zn) |
Esas metal |
Alaşımın ana bileşeni, matris oluşturur |
| Alüminyum (Al) |
Alaşım elementi |
Mukavemeti artırır, dökülebilirliği iyileştirir |
| Magnezyum (Mg) |
Alaşım elementi |
Korozyon direncini artırır, tane inceltir |
| Bakır (Cu) |
İlave element |
Mukavemet ve sertliği artırır |
8. ZAMAK 3'ÜN AVANTAJLARI
| Avantaj |
Açıklama |
| Mükemmel Dökülebilirlik |
Karmaşık ve detaylı şekillerin üretimine olanak tanır |
| Boyutsal Kararlılık |
Uzun süreli stabilite ve hassas toleranslar sağlar |
| Kaplama Performansı |
Plakalama, boyama ve kromatlama işlemlerinde yüksek performans |
| Ekonomik Verimlilik |
Düşük erime noktası sayesinde enerji tasarrufu sağlar |
| Geri Dönüştürülebilirlik |
%100 geri dönüştürülebilir, çevre dostu |
| Mükemmel Yüzey Kalitesi |
Pürüzsüz yüzey, az işlem gerektirir |
| Yüksek Mukavemet |
Diğer çinko alaşımlarına göre yüksek mukavemet |
| Korozyon Direnci |
İyi korozyon dayanımı |
9. KULLANIM ALANLARI
9.1. Otomotiv Endüstrisi
| Uygulama |
Açıklama |
| Braketler |
Montaj braketleri ve bağlantı elemanları |
| Muhafazalar |
Elektronik kontrol üniteleri muhafazaları |
| Bağlantı Elemanları |
Vida, somun ve diğer bağlantı parçaları |
| Kapı Kilitleri |
Otomotiv kapı kilit mekanizmaları |
| Emniyet Kemeri Parçaları |
Emniyet kemeri sistemleri bileşenleri |
9.2. Elektronik ve Elektrik
| Uygulama |
Açıklama |
| Cihaz Kasaları |
Elektronik cihaz muhafazaları |
| Konektörler |
Elektrik ve elektronik konektörler |
| Koruyucu Bileşenler |
Koruyucu kapak ve muhafazalar |
| Priz ve Anahtar Gövdeleri |
Elektrik prizleri ve anahtar gövdeleri |
| Bobın Makaraları |
Elektrik bobini makaraları |
9.3. Tüketici Ürünleri
| Uygulama |
Açıklama |
| Kilit Sistemleri |
Kapı kilitleri, asma kilitler |
| Küçük Ev Aletleri |
Mutfak robotları, kahve makineleri |
| El Aletleri |
Tornavida, pense gövde parçaları |
| Spor Malzemeleri |
Spor ekipmanları aksesuarları |
9.4. Mobilya ve Dekorasyon
| Uygulama |
Açıklama |
| Kapı Kolları |
İç ve dış mekan kapı kolları |
| Çerçeveler |
Fotoğraf ve tablo çerçeveleri |
| Dekoratif Aksesuarlar |
Lamba, vazo ve süs eşyaları |
| Mobilya Aksesuarları |
Menteşe, kulp ve bağlantı parçaları |
9.5. Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama |
Açıklama |
| Mekanik Parçalar |
Dişliler, yataklar, miller |
| Pompa Gövdeleri |
Küçük pompa ve valf gövdeleri |
| Makine Aksesuarları |
Endüstriyel makine parçaları |
10. DÖKÜM YÖNTEMLERİ
| Yöntem |
Açıklama |
| Basınçlı Döküm (En Yaygın) |
Yüksek basınçlı enjeksiyon, seri üretim için ideal |
| Savurma Döküm |
Dönen kalıplar ile döküm |
| Kokil Döküm |
Metal kalıplara gravite ile döküm |
| Kum Döküm |
Kum kalıplara döküm (daha az yaygın) |
11. YÜZEY İŞLEMLERİ
| İşlem |
Açıklama |
| Plakalama |
Nikel, krom, bakır kaplama |
| Elektrokaplama |
Elektrokimyasal kaplama işlemleri |
| Boyama |
Toz boya, sıvı boya uygulamaları |
| Kromatlama |
Sarı, yeşil, siyah kromat kaplama |
| Fosfatlama |
Korozyon direncini artırma |
| Cilalama |
Parlak yüzey elde etme |
12. DİĞER ZAMAK ALAŞIMLARI İLE KARŞILAŞTIRMA
| Özellik |
Zamak 2 |
Zamak 3 |
Zamak 5 |
Zamak 7 |
| Zn (%) |
~94 |
~96 |
~95 |
~96 |
| Al (%) |
~3.9 |
~4.0 |
~4.0 |
~4.0 |
| Cu (%) |
~2.8 |
<0.03 |
~0.8 |
<0.03 |
| Mg (%) |
~0.05 |
~0.05 |
~0.05 |
~0.01 |
| Çekme Dayanımı |
Yüksek |
Orta |
Yüksek |
Orta |
| Sertlik |
Yüksek |
Orta |
Yüksek |
Orta |
| Boyutsal Kararlılık |
Düşük |
Yüksek |
Orta |
Çok Yüksek |
| Kullanım |
Zorlu uygulamalar |
Genel amaç |
Yüksek mukavemet |
İnce duvarlı döküm |
13. AVANTAJLAR VE DEZAVANTAJLAR
Avantajlar
| Avantaj |
Açıklama |
| Mükemmel Dökülebilirlik |
Karmaşık geometrilerde üstün performans |
| Boyutsal Kararlılık |
Yaşlanmaya karşı dirençli, uzun ömürlü stabilite |
| Yüksek Kaplama Verimi |
Tüm kaplama işlemlerine uygun |
| Ekonomik |
Düşük enerji maliyeti, yüksek üretim hızı |
| Geri Dönüştürülebilir |
%100 geri dönüşüm imkanı |
Dezavantajlar
| Dezavantaj |
Açıklama |
| Neme Duyarlılık |
Nemli ortamlarda boyutsal değişim |
| Düşük Isıl Dayanım |
100°C üzeri uygulamalara uygun değil |
| Yaşlanma Etkisi |
Uzun vadede mikroskobik boyutsal değişimler |
| Korozyon |
Saf çinkoya göre daha iyi, fakat alüminyum gibi değil |
14. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Tehlike |
Katı metal haliyle tehlikeli değildir |
| Toz ve Duman |
Solunması zararlı olabilir (ZnO dumanı) |
| Ergimiş Hal |
Ciddi yanıklara neden olur |
| Döküm Sırasında |
Uygun havalandırma gereklidir |
| Kanserojenite |
Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
15. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Kuru, temiz, iyi havalandırılmış alan |
| Korunması Gerekenler |
Nem, asitler, alkaliler, tuzlu ortamlar |
| Raf Ömrü |
Sınırsız (uygun depolama ile) |
| Ergimiş Hal |
410-440°C döküm sıcaklığında kullanılır |
16. GERİ DÖNÜŞÜM BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Geri Dönüştürülebilirlik |
%100 geri dönüştürülebilir |
| Hurda Değeri |
Yüksek ticari değer |
| Enerji Tasarrufu |
Birincil üretime göre %70 enerji tasarrufu |
| Çevresel Etki |
Düşük çevresel ayak izi |
17. STANDARTLAR VE SPESİFİKASYONLAR
| Standart |
Açıklama |
| ASTM B240 |
Çinko alaşımı döküm külçe spesifikasyonu |
| EN 1774 |
Çinko ve çinko alaşımları - Döküm için alaşımlar |
| ISO 301 |
Çinko alaşımı külçe spesifikasyonu |
| DIN 1743 |
Çinko döküm alaşımları |
18. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü |
İsim |
| Teknik İsimler |
Zamak 3, Alloy 3, ZL0400, ZnAl4, AG40A |
| Ticari İsimler |
Beyaz Metal, Kalıp Metali, Dayanıklı Metal |
| Halk İsimleri |
Çinko Alaşımı, Beyaz Alaşım |
| ASTM Sınıfı |
AG40A |
| DIN |
ZnAl4 |
19. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Alaşım |
Zamak 3 (Alloy 3) |
| Esas Metal |
Çinko (~%96) |
| Alaşım Elementleri |
Al (%3.8-4.2), Mg (%0.035-0.06), Cu (%0.03) |
| Erime Noktası |
381-387°C |
| Yoğunluk |
6.6 g/cm³ |
| Birincil Kullanım |
Basınçlı döküm parçalar |
KRİTİK UYARILAR
1. Kimyasal Bileşim: Zamak 3, %96 çinko, %3.8-4.2 alüminyum, %0.035-0.06 magnezyum ve maksimum %0.03 bakır içerir. Bu oranlar standartlarla belirlenmiştir.
2. Erime Noktası: 381-387°C erime aralığı ile düşük enerji maliyeti sağlar. Döküm sıcaklığı 410-440°C arasındadır.
3. Boyutsal Kararlılık: Zamak 3, yaşlanmaya karşı iyi direnç gösterir. Yaşlanma etkisi mikroskobik seviyededir.
4. Korozyon Direnci: Saf çinkoya göre daha iyi korozyon direnci, fakat alüminyum kadar değil. Yüzey işlemleri ile koruma artırılabilir.
5. Kaplama Uygunluğu: Tüm kaplama işlemleri (plakalama, boyama, kromatlama) için uygundur.
6. Geri Dönüşüm: %100 geri dönüştürülebilir, enerji tasarruflu ve çevre dostu.
7. Kullanım Sıcaklığı: Uzun süreli 100°C üzeri uygulamalar için uygun değildir.
8. Döküm Yöntemi: En yaygın kullanılan yöntem basınçlı dökümdür. Karmaşık ve ince duvarlı parçalar için idealdir.
9. Otomotiv ve Elektronik: En yaygın kullanım alanları otomotiv ve elektronik endüstrileridir.
10. Standartlar: ASTM B240, EN 1774 ve ISO 301 standartlarına uygundur.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
