Vanilin, Vanillin, Methyl Vaniline, Metil Vanilin, Vanill Aldehyde, Vanillin NAT, 121-33-5

Vanilin, Vanillin, Methyl Vaniline, Metil Vanilin, Vanill Aldehyde, Vanillin NAT, 121-33-5

1. Kimyasal Kimlik ve Yapı

• CAS No: 121-33-5

• Moleküler Formül: C8H8O3

• Molar Kütle: 152.15 g/mol

• IUPAC Adı: 4-hidroksi-3-metoksibenzaldehit

• Synonyms: Vanillaldehyde, Protocatechualdehyde methyl-, Vanillin NAT, vb.

• Kimyasal Yapı: Aromatik halka üzerinde hidroksi (-OH), metoksi (-OCH3) ve formil (-CHO) grupları bulunur. Bu üç fonksiyonel grup, hem aromatik koku hem de reaktiviteyi belirler.

2. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler

• Görünüm: Beyaz – sarımsı iğne kristaller, karakteristik vanilya kokusu

• Erime Noktası: 81–83 °C

• Kaynama Noktası: 170 °C (15 mmHg)

• Yoğunluk: 1.06 g/cm³

• Çözünürlük:

  • Su: 10 g/L (25 °C)

  • Etanol, eter, kloroform, sıcak yağlarda yüksek çözünürlük

• Stabilite: Işık ve havada oksidasyona eğilimli; alkali ortamda renk değiştirir.

• pKa: 7.39 (fenolik OH grubu)

• pH (10 g/L çözeltide): 4.3

3. Endüstriyel Üretim Yöntemleri

A. Lignin Route

• Kaynak: Kağıt endüstrisi sülfitleme atık sıvısı (lignosülfonatlar)

• Yöntem: Alkalin hidroliz + oksidasyon → Vanillin

• Avantaj: Atık değerlendirme, düşük maliyet

• Dezavantaj: Düşük verim, çevresel yük

B. Guaiacol–Formaldehit (Nitroso Method)

• Kaynak: Guaiacol + formaldehit + p-nitrosodimetilanilin

• Kullanım: Sovyetler ve Çin’de yaygın

• Dezavantaj: Çok adımlı, yan ürün fazla

C. Guaiacol–Glyoxylic Acid Route

• Kaynak: Guaiacol + glyoxylic acid

• Avantaj: Daha az adım, düşük maliyet, çevre dostu

• Günümüzde: Rhone-Poulenc (Fransa) tarafından endüstriyel ölçekte uygulanıyor.

4. Kullanım Alanları

• Gıda:

  • Çikolata: 970 mg/kg

  • Sakız: 270 mg/kg

  • Kek/Bisküvi: 220 mg/kg

  • Şekerleme: 200 mg/kg

  • Soğuk içecekler: 95 mg/kg

• Kozmetik: Fixatif, aroma koordinatörü, sabun ve parfüm esansları

• İlaç: L-Dopa, Methyldopa sentezinde ara madde

• Diğer: Elektroplating brightener, tütün aroması, bitki büyüme promotörü

5. Toksikoloji ve Güvenlik

• LD50 (oral, rat): ~1580 mg/kg

• Risk Kodları: R22 (yutulursa zararlı), R36/37/38 (göz, solunum, cilt irritasyonu)

• Depolama: 2–8 °C, ışık ve nemden korunmalı

• WGK (Almanya): 1 (düşük su tehlikesi)

6. Pazar ve Endüstri

• Çin: Dünyanın en büyük üreticisi (10.000 ton metil vanillin, 2.000 ton etil vanillin/yıl)

• Küresel Talep (2012): ~17.500 ton, gelişmekte olan ülkelerde artış eğiliminde

• Başlıca Üreticiler: Rhodia (Fransa), BOLI (Norveç), Yubu (Japonya)

• Türkiye: İthalat ağırlıklı, gıda ve kozmetik sektöründe yoğun kullanım

7. Ticari ve Regülasyon

• FEMA No: 3107

• JECFA No: 889

• HS Code: 29124100

• IFRA: Kullanım kısıtlaması yok, ancak renk değişimi riski nedeniyle beyaz ürünlerde dikkat edilmeli.

• GB 2760 (Çin): Gıda katkısı olarak izinli, dozaj limitleri tanımlı.

8. Stratejik Notlar (ERP/Tedarikçi Karşılaştırma için)

• Kritik Parametreler: CAS, FEMA, HS Code, dozaj limitleri, üretim yöntemi

• Risk Yönetimi: Işık/nem hassasiyeti → ambalajlama ve depolama koşullarına dikkat

• Tedarikçi Benchmark: Çin (yüksek kapasite, düşük maliyet), Avrupa (yüksek kalite, daha pahalı)

• Kullanım Payı: Gıda %55, ilaç %30, yem %10, kozmetik %5

Vanillin – Sektörel Uygunluk ve Kullanım Oranları

Vanillin – Diğer İsimler ve Eşanlamlılar