İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderTartrazine, Yellow 5, Food Yellow 4, CI 19140, Acid Yellow 23, Sarı Gıda Boyası, Tartrazin Sarı E102, 1934-21-0
TARTRAZİN (E102)
ÜRÜN TANIMLAYICI BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Tartrazin |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Trisedyum 5-hidroksi-1-(4-sülfonatofenil)-4-(4-sülfonatofenilazo)-1H-pirazol-3-karboksilat |
| CAS Numarası | 1934-21-0 |
| EC Numarası (EINECS) | 217-699-5 |
| Gıda Katkı Kodu | E102 |
| Renk İndeksi (CI) No. | 19140 |
| Moleküler Formül | C₁₆H₉N₄Na₃O₉S₂ |
| Moleküler Ağırlık | 534.36 g/mol |
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Trisedyum 5-hidroksi-1-(4-sülfonatofenil)-4-(4-sülfonatofenilazo)-1H-pirazol-3-karboksilat |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Tartrazin, E102, Sarı Gıda Boyası, Tartrazin Sarı Toz Gıda Boyası, Asit Sarı 23 |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | Tartrazine, FD&C Yellow No. 5, Food Yellow 4, CI 19140, Acid Yellow 23 |
| CAS Numarası | 1934-21-0 |
| EC Numarası (EINECS) | 217-699-5 |
| Gıda Katkı Kodu | E102 |
| Renk İndeksi (CI) No. | 19140 |
| INS Numarası | 102 |
| Moleküler Formül | C₁₆H₉N₄Na₃O₉S₂ |
| Moleküler Ağırlık | 534.36 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı | Sentetik azo boyar madde (pirazolon türevi); triarilmetan grubu |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (sarı ila turuncu-sarı toz veya granül) |
| Koku | Kokusuz |
| Tat | Hafif karakteristik |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu |
|---|---|---|
| Görünüm | Sarı ila turuncu-sarı toz veya granül | Görsel |
| Koku | Kokusuz | Olfaktometrik |
| Suda Çözünürlük (25°C) | Kolay çözünür (~260 g/L) | Gravimetrik |
| Etanolde Çözünürlük | Az çözünür | Genel Metot |
| Gliserolde Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| pH (%1 çözelti, 25°C) | 6.0 – 8.0 (nötr) | pH Metre |
| Işık Kararlılığı | Orta (uzun süreli UV maruziyetinde solabilir) | ICH Q1B |
| Isı Kararlılığı | 150°C'ye kadar iyi | TGA |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlı; indirgeyici ajanlara ve kuvvetli oksitleyicilere duyarlı | |
| Higroskopisite | Düşük-Orta | Görsel |
BÖLÜM 3: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | Sentetik azo boyar madde (pirazolon türevi); anyonik suda çözünür renklendirici |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlı |
| Bozunma Ürünleri (Isıtma) | >150°C: CO, CO₂, NOx, SOx, Na₂O |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli indirgeyici ajanlar (askorbik asit, sülfitler), kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler |
| İndirgeyici Ajanlarla Reaksiyon | Azo bağı (-N=N-) kırılarak renk solması meydana gelebilir |
| Işık Hassasiyeti | Orta; uzun süreli UV maruziyeti fotodegradasyona neden olabilir |
| Tehlikeli Polimerizasyon | Meydana gelmez |
BÖLÜM 4: SENTETİK SARI GIDA BOYALARI KARŞILAŞTIRMASI
| Özellik | Tartrazin (E102) | Kinolin Sarısı (E104) | Gün Batımı Sarısı (E110) |
|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 1934-21-0 | 8004-92-0 | 2783-94-0 |
| Renk İndeksi No. | 19140 | 47005 | 15985 |
| Kimyasal Sınıf | Azo (pirazolon) | Kinofitalon | Azo |
| Renk Tonu | Limon sarısı | Yeşilimsi sarı | Turuncu-sarı |
| Suda Çözünürlük | ~260 g/L | ~100 g/L | ~190 g/L |
| Işık Kararlılığı | Orta | Orta | İyi |
| Isı Kararlılığı | 150°C'ye kadar iyi | 150°C'ye kadar iyi | 150°C'ye kadar iyi |
| pH Kararlılığı | İyi (pH 3-8) | İyi (pH 3-8) | İyi (pH 3-8) |
| Mevzuat Durumu (AB) | E102 | E104 | E110 |
BÖLÜM 5: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Suda Çözünür Renklendirici | Parlak limon sarısı renk tonu sağlar; suda yüksek çözünürlük sayesinde homojen dağılım |
| Görsel Çekicilik Artırıcı | Canlı ve tutarlı renk sağlayarak tüketici beğenisini artırır |
| Renk Standardizasyonu | Endüstriyel gıda üretiminde partiden partiye renk tutarlılığı sağlar |
| Çok Yönlü Uygulama | Geniş gıda matrisleriyle uyumlu (içecekler, şekerlemeler, süt ürünleri, fırıncılık) |
| Karışım Kabiliyeti | Diğer renklendiricilerle (Gün Batımı Sarısı E110, Parlak Mavi E133) karıştırılarak yeşil ve turuncu tonları elde edilebilir |
| Isı Kararlılığı | Pastörizasyon ve pişirme işlemlerinde 150°C'ye kadar renk bütünlüğünü korur |
| Asit Kararlılığı | Asidik gıda sistemlerinde (pH 3-8) stabildir; alkolsüz içecekler ve şekerlemeler için uygun |
BÖLÜM 6: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Kullanım | Tipik Konsantrasyon / Dozaj |
|---|---|---|
| İçecekler - Alkolsüz İçecekler | Renklendirme (limon, narenciye, spor içecekleri) | 10 – 50 mg/L |
| İçecekler - Toz İçecek Karışımları | Renklendirme | 50 – 200 mg/kg |
| Şekerleme - Şekerler, Jöleli Şekerler | Renklendirme | 50 – 300 mg/kg |
| Şekerleme - Sakız | Renklendirme | 50 – 300 mg/kg |
| Süt Ürünleri - Yoğurt, Aromalı Süt | Renklendirme | 10 – 50 mg/kg |
| Süt Ürünleri - Dondurma, Puding | Renklendirme | 30 – 100 mg/kg |
| Fırıncılık - Kek, Pastalar | Renklendirme | 50 – 200 mg/kg |
| Kahvaltılık Tahıllar | Renklendirme | 50 – 200 mg/kg |
| Reçeller, Jöleler, Marmelatlar | Renklendirme | 50 – 200 mg/kg |
| Turşular, İşlenmiş Sebzeler | Renklendirme | 50 – 300 mg/kg |
| Makarna | Renklendirme | 50 – 200 mg/kg |
| Badem Ezmesi | Renklendirme | 50 – 200 mg/kg |
| Kozmetik - Makyaj (Göz Farı, Allık) | Renklendirme | %0.1 – 5 |
| Kozmetik - Ruj, Oje | Renklendirme | %0.1 – 5 |
| İlaç - Tablet, Kapsül | Renklendirme | %0.1 – 1 |
| İlaç - Şurup, Süspansiyon | Renklendirme | 10 – 50 mg/L |
BÖLÜM 7: KALİTE SPESİFİKASYONLARI (GIDA SINIFI - E102)
| Parametre | Spesifikasyon | Test Metodu |
|---|---|---|
| Görünüm | Sarı ila turuncu-sarı toz veya granül | Görsel |
| Saflık (Toplam Boya İçeriği) | ≥ %85.0 | Spektrofotometrik |
| Kurutma Kaybı (105°C, 2 saat) | ≤ %10.0 | Gravimetrik |
| Suda Çözünmeyen Madde | ≤ %0.2 | Gravimetrik |
| Klorür ve Sülfat (NaCl olarak) | ≤ %5.0 | Titrimetrik |
| Yardımcı Boyalar | ≤ %1.0 | HPLC |
| Renklendiriciler Dışındaki Organik Bileşikler | ≤ %0.5 | HPLC |
| Sülfonlanmamış Primer Aromatik Aminler | ≤ %0.01 (anilin olarak) | HPLC |
| Eterle Ekstrakte Edilebilen Madde | ≤ %0.2 | Gravimetrik |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | ≤ 40 ppm | ICP-MS |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | ICP-MS |
| Arsenik (As) | ≤ 3 ppm | ICP-MS |
| Cıva (Hg) | ≤ 1 ppm | ICP-MS |
| Kadmiyum (Cd) | ≤ 1 ppm | ICP-MS |
| Toplam Mikrobiyal Sayım | ≤ 1.000 KOB/g | ISO 4833 |
| Maya ve Küf | ≤ 100 KOB/g | ISO 21527 |
| E. coli | 10g'de Negatif | ISO 16649 |
| Salmonella spp. | 25g'de Negatif | ISO 6579 |
BÖLÜM 8: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | > 5.000 mg/kg (düşük toksisite) |
| Cilt Tahrişi | Tahriş edici değil |
| Göz Tahrişi | Hafif mekanik tahriş (toz) |
| Solunum Tahrişi | Tozunun solunması mekanik tahrişe neden olabilir |
| Cilt Hassaslaştırması | Düşük hassaslaştırma potansiyeli |
| Kanserojenite | Sınıflandırılmamıştır (IARC, NTP) |
| Mutajenite | Standart testlerde negatif |
| Üreme Toksisitesi | İzin verilen seviyelerde bilinen advers etki yok |
| ADI (Kabul Edilebilir Günlük Alım) | 0-10 mg/kg vücut ağırlığı/gün (JECFA, 2016) |
| Alerjenite | Hassas bireylerde (özellikle aspirin duyarlılığı olanlar) alerjik reaksiyonlara neden olabilir |
| Hiperaktivite | Southampton çalışması, diğer azo boyalarla birlikte çocuklarda hiperaktivite ile olası bağlantı olduğunu öne sürmüştür |
| AB Etiketleme Zorunluluğu | "Çocuklarda aktivite ve dikkat üzerinde olumsuz etkileri olabilir" |
BÖLÜM 9: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (1272/2008/EC ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Sınıflandırılmamıştır | - | Mevcut mevzuata göre tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz |
Sinyal Kelimesi: Sinyal kelimesi yok (tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır)
Tehlike Piktogramları: Piktogram gerekmez
Önlem İfadeleri:
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozunu solumaktan kaçının |
| P280 | Koruyucu gözlük kullanın (tozlu ortamlarda) |
| P305+P351+P338 | Göz ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın |
BÖLÜM 10: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabunla yıkayın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağzı suyla çalkalayın. Bol su için. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 11: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı organik toz; toz patlaması riski |
| Yangın Sırasında Oluşan Tehlikeler | CO, CO₂, NOx, SOx |
| Uygun Söndürücüler | Su sisi, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük |
| Özel Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Özel Önlemler | Toz birikmesini önleyin; kıvılcımdan kaçının |
BÖLÜM 12: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin (15-25°C), kuru, iyi havalandırılmış alan; direkt ışıktan koruyun |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, ışık geçirmez kaplar |
| Uzak Tutulması Gerekenler | Kuvvetli indirgeyici ajanlar (askorbik asit, sülfitler), kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler |
| Raf Ömrü | 60 ay (5 yıl) açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında |
| Kararlılık Notu | Orta derecede ışık hassasiyeti; uzun süreli UV maruziyetinde solabilir; ışıktan koruyun |
BÖLÜM 13: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Alüminyum folyo torba (ışık geçirmez) | 1 kg | Lamine alüminyum |
| Alüminyum folyo torba (ışık geçirmez) | 5 kg | Lamine alüminyum |
| PE iç torbalı kraft torba | 25 kg | Kraft kağıt + PE |
| Fiber varil | 25-50 kg | Mukavva + PE |
BÖLÜM 14: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; ışıktan ve nemden koruyun |
BÖLÜM 15: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | Onaylı gıda boyası E102; özel etiketleme zorunluluğu (olumsuz etki uyarısı) |
| ABD (FDA) | FD&C Yellow No. 5; sertifikasyonla onaylı; etiketleme zorunlu |
| JECFA (FAO/WHO) | ADI: 0-10 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
| Codex Alimentarius | GSFA'da listelenmiş; INS 102 |
| Türkiye | Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği'nde onaylı |
| Avustralya/Yeni Zelanda | Kısıtlamalarla onaylı |
| Helal | Mevcut |
| Koşer | Mevcut |
| Vejetaryen/Vegan | Uygun (sentetik kaynaklı) |
BÖLÜM 16: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Tartrazin, Tartrazin Sarı Toz Gıda Boyası, Sarı Gıda Boyası, E102 |
| İngilizce İsimler | Tartrazine, FD&C Yellow No. 5, Food Yellow 4, CI 19140, Acid Yellow 23 |
| CAS Numarası | 1934-21-0 |
| EC Numarası | 217-699-5 |
| Renk İndeksi No. | 19140 |
BÖLÜM 17: ÖZET TABLOSU
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Tartrazin (E102) |
| CAS Numarası | 1934-21-0 |
| Gıda Katkı Kodu | E102 |
| Renk İndeksi No. | 19140 |
| Moleküler Formül | C₁₆H₉N₄Na₃O₉S₂ |
| Moleküler Ağırlık | 534.36 g/mol |
| Görünüm | Sarı ila turuncu-sarı toz veya granül |
| Suda Çözünürlük | ~260 g/L |
| pH (%1 çözelti) | 6.0 – 8.0 |
| Birincil Fonksiyon | Sentetik suda çözünür sarı gıda renklendiricisi |
| Raf Ömrü | 60 ay (5 yıl) |
| GHS Sinyal Kelimesi | Sınıflandırılmamıştır |
BÖLÜM 18: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
AB Etiketleme: AB'de Tartrazin içeren ürünlerde "Çocuklarda aktivite ve dikkat üzerinde olumsuz etkileri olabilir" uyarısı zorunludur.
-
Aspirin Duyarlılığı: Aspirin intoleransı veya astımı olan bireyler Tartrazine karşı çapraz duyarlılık gösterebilir.
-
İndirgeyici Ajanlar: İndirgeyici ajanlarla (askorbik asit, sülfitler) temas, azo bağının kırılmasına ve renk solmasına neden olabilir.
-
Işık Hassasiyeti: Orta derecede ışık hassasiyeti; uzun süreli UV maruziyeti fotodegradasyona ve solmaya neden olabilir.
-
Toz Patlaması Riski: İnce toz hava ile patlayıcı karışım oluşturabilir; toz birikmesini önleyin.
EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:
-
Çözelti Hazırlama: Homojen dağılım için formülasyonlara eklemeden önce suda çözün.
-
pH Kararlılığı: Optimum kararlılık pH 3-8 aralığında; kuvvetli asidik (pH <2) veya kuvvetli alkali (pH >10) ortamlardan kaçının.
-
Işık Koruması: Işık geçirmez kaplarda saklayın; bitmiş ürünleri direkt güneş ışığından koruyun.
-
Alerjen Etiketleme: Yerel mevzuat gerekliliklerine göre her zaman ürün etiketlerinde beyan edin.
-
Karışım: İstenen renk tonlarını elde etmek için diğer sertifikalı renklendiricilerle karıştırılabilir; nihai formülasyonda stabiliteyi test edin.
YASAL UYARI:
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.
