İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderMono Propilen Glikol, Propylene Glycol, Mono Propylene Glycol, Metiletilen Glikol, MPG, PG, E1520, 57-55-6, 4254-14-2, 4254-15-3
PROPİLEN GLİKOL (MONO PROPİLEN GLİKOL, MPG)
Propilen Glikol / Propan-1,2-diol / Mono Propilen Glikol / Metiletilen Glikol / MPG / PG / E1520
CAS Numarası: 57-55-6 (ayrıca enantiyomerik formlar için 4254-14-2, 4254-15-3)
EC Numarası: 200-338-0
E Numarası: E1520
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Propilen Glikol (Mono Propilen Glikol, MPG) |
| IUPAC Adı | Propan-1,2-diol |
| Diğer İsimler | 1,2-Propandiol, α-Propilen Glikol, Metiletilen Glikol, 1,2-Dihidroksipropan, MPG |
| Gıda Katkı Kodu | E1520 |
| CAS Numarası | 57-55-6 (4254-14-2, 4254-15-3 enantiyomerik formlar için) |
| EC Numarası (EINECS) | 200-338-0 |
| Moleküler Formül | C₃H₈O₂ |
| Moleküler Ağırlık | 76.10 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı | Diol (glikol) |
| Görünüm | Berrak, renksiz, viskoz, higroskopik sıvı |
| Koku | Pratik olarak kokusuz |
| Tat | Hafif tatlı |
| Fiziksel Hal (20°C) | Sıvı |
| Saflık (Standart Kaliteler) | ≥ %99.5 (USP/EP, Gıda Kalitesi); Endüstriyel ve Fiber kaliteleri de mevcuttur |
Propilen Glikol, berrak, renksiz, viskoz, higroskopik ve hafif tatlı tada sahip bir sıvıdır. Diol (glikol) ailesine ait sentetik organik bir bileşiktir. Başlıca propilen oksidin hidrasyonu ile üretilir. Gıda, ilaç, kozmetik ve endüstriyel uygulamalarda nemlendirici, çözücü, taşıyıcı ve kriyoprotektan olarak yaygın şekilde kullanılır. FDA tarafından GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) olarak tanınmıştır ve AB'de gıda katkı maddesi (E1520) olarak onaylanmıştır.
BÖLÜM 2: EŞ ANLAMLILAR VE DİĞER İSİMLER
| Tür | İsim |
|---|---|
| Yaygın İsimler | Propilen Glikol, Mono Propilen Glikol, MPG, PG |
| Kimyasal İsimler | 1,2-Propandiol, α-Propilen Glikol, Metiletilen Glikol, 1,2-Dihidroksipropan |
| Gıda Katkı Kodu | E1520 |
| CAS Numarası | 57-55-6 |
| EC Numarası | 200-338-0 |
| HS Kodu | 2905.32.00 |
| WGK Almanya | 1 (su için düşük tehlike) |
BÖLÜM 3: KİMYASAL YAPI
3.1. Moleküler Yapı
Propilen Glikol, birinci ve ikinci karbon atomlarında hidroksil grupları (-OH) bulunan üç karbonlu bir dioldür. İkinci karbonda bir kiral merkez içerir ve iki enantiyomer (R ve S formları) olarak bulunur.
Yapısal Formül:
H
|
HO - C - H
|
HO - C - H
|
CH₃
Basitleştirilmiş Gösterim:
CH₃-CH(OH)-CH₂OH
3.2. Moleküler Formül
C₃H₈O₂
3.3. Moleküler Ağırlık
76.10 g/mol
3.4. Temel Yapısal Özellikler
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Fonksiyonel Gruplar | İki hidroksil grubu (-OH) |
| Kiral Merkez | 2. karbon (R ve S enantiyomerleri olarak bulunur) |
| Hidrojen Bağı | Güçlü (iki hidroksil grubu nedeniyle) |
| Higroskopisite | Yüksek (havadan nem çeker) |
| Çözünürlük | Su ve birçok organik çözücü ile karışabilir |
BÖLÜM 4: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Berrak, renksiz, viskoz sıvı |
| Koku | Pratik olarak kokusuz |
| Tat | Hafif tatlı |
| Moleküler Formül | C₃H₈O₂ |
| Moleküler Ağırlık | 76.10 g/mol |
| Yoğunluk (25°C) | ~1.036 g/cm³ |
| Erime Noktası | -59 °C |
| Kaynama Noktası (760 mmHg) | 188 – 189 °C |
| Parlama Noktası (Kapalı Kap) | 98 – 101 °C |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı | ~371 °C |
| Patlama Limitleri (hacimce % havada) | 2.4 – 17.4 |
| Buhar Basıncı (20°C) | ~0.08 mmHg |
| Viskozite (Dinamik, 20°C) | ~56 mPa·s |
| Kırılma İndisi (n20/D) | ~1.432 |
| Dielektrik Sabiti | ~32.0 (20°C) |
| pH (100 g/L sulu çözelti, 20°C) | 6.0 – 8.0 |
| Suda Çözünürlük | Her oranda karışabilir |
| Etanolde Çözünürlük | Her oranda karışabilir |
| Asetonda Çözünürlük | Her oranda karışabilir |
| Kloroformda Çözünürlük | Her oranda karışabilir |
| Sabit Yağlarda Çözünürlük | Çözünmez |
| Uçucu Yağlarda Çözünürlük | Karışabilir |
| Higroskopisite | Yüksek (havadan nem çeker) |
| Yüzey Gerilimi (25°C) | 36.0 mN/m |
| Özgül Isı (20°C) | 2.50 J/g·°C |
BÖLÜM 5: SPESİFİKASYONLAR (USP/EP, GIDA KALİTESİ)
| Parametre | Spesifikasyon | Birim | Test Metodu |
|---|---|---|---|
| Görünüm | Berrak, renksiz, viskoz sıvı | - | Görsel |
| Saflık (GC) | ≥ 99.5 | % ağırlık | GC |
| Su İçeriği (Karl Fischer) | ≤ 0.2 | % ağırlık | ASTM E203 |
| Renk (APHA) | ≤ 10 | - | ASTM D1209 |
| Asidite (Asetik Asit olarak) | ≤ 0.005 | % ağırlık | ASTM D1613 |
| Yoğunluk (20°C) | 1.035 – 1.040 | g/cm³ | ASTM D4052 |
| Kırılma İndisi (n20/D) | 1.431 – 1.433 | - | ASTM D1218 |
| Kızdırma Kalıntısı | ≤ 0.02 | % ağırlık | USP |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | ≤ 5 | ppm | USP |
| Arsenik (As) | ≤ 3 | ppm | USP |
| Etilen Glikol | ≤ 0.1 | % ağırlık | GC |
BÖLÜM 6: ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ
| Çözücü | Çözünürlük | Koşullar |
|---|---|---|
| Su | Her oranda karışabilir | Tüm oranlar |
| Etanol | Her oranda karışabilir | Tüm oranlar |
| Aseton | Her oranda karışabilir | Tüm oranlar |
| Kloroform | Her oranda karışabilir | Tüm oranlar |
| Sabit Yağlar | Çözünmez | 20°C |
| Uçucu Yağlar | Karışabilir | 20°C |
| Toluen | Kısmen çözünür | 20°C |
| Benzen | Kısmen çözünür | 20°C |
BÖLÜM 7: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | Zayıf asidik (hidroksil grupları nedeniyle) |
| Kararlılık | Normal depolama koşullarında kararlıdır |
| Higroskopisite | Havadan nem çeker; kapalı kaplarda saklanmalıdır |
| Oksidasyon | Oda sıcaklığında oksidasyona dayanıklıdır; yüksek sıcaklıklarda yavaş oksitlenir |
| Esterleşme | Asitlerle ester oluşturur (polyester üretiminde kullanılır) |
| İzosiyanatlarla Reaksiyon | Poliüretanlar oluşturur |
| Dehidrasyon | Yüksek sıcaklıklarda propilen oksit veya dipropilen glikol oluşturur |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar |
BÖLÜM 8: REAKSİYON DENKLEMLERİ
8.1. Asitlerle Esterleşme
PG + R-COOH → PG Ester + H₂O
8.2. İzosiyanatlarla Reaksiyon (Poliüretan Oluşumu)
PG + 2 R-NCO → Poliüretan + CO₂
8.3. Dehidrasyon (Yüksek Sıcaklık)
2 PG → Dipropilen Glikol + H₂O
8.4. Oksidasyon (Vücutta)
PG → Laktik Asit → Pirüvik Asit
BÖLÜM 9: ÜRETİM YÖNTEMİ
Propilen Glikol, başlıca propilen oksidin hidrasyonu ile üretilir.
| Aşama | İşlem | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | Propilen Oksit Hidrasyonu | Propilen oksit, yüksek sıcaklıkta (200-220°C) katalizörsüz veya daha düşük sıcaklıkta (150-180°C) iyon değiştirici reçine katalizörü ile su ile hidrate edilir. |
| 2 | Ayırma | Reaksiyon karışımı PG, dipropilen glikol ve daha yüksek glikolleri içerir. |
| 3 | Distilasyon | PG, fraksiyonel distilasyon ile ayrıştırılır. |
| 4 | Saflaştırma | Ürün, USP/EP, gıda kalitesi veya endüstriyel kalite spesifikasyonlarını karşılamak için saflaştırılır. |
| 5 | Stabilizasyon | Depolama sırasında bozunmayı önlemek için antioksidanlar eklenebilir. |
Alternatif Üretim Yöntemi (Biyo-Bazlı): Biyodizel üretiminin bir yan ürünü olan gliserol, hidrojenoliz ile biyo-bazlı propilen glikole dönüştürülür. Bu ürün kimyasal olarak aynıdır ve sürdürülebilirlik profili nedeniyle kozmetik ve temizlik ürünlerinde giderek daha fazla tercih edilmektedir.
BÖLÜM 10: KULLANIM ALANLARI VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR
10.1. Gıda ve İçecek Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım Oranı |
|---|---|---|
| Unlu Mamuller | Nemlendirici | %0.1 – 5 |
| Şekerlemeler | Nemlendirici | %0.1 – 5 |
| Aroma Taşıyıcısı | Çözücü/taşıyıcı | %1 – 10 (aroma konsantrelerinde) |
| Renk Taşıyıcısı | Çözücü/taşıyıcı | %2 – 15 (sıvı renk preparatlarında) |
| Emülsiyon Yardımcısı | Emülgatör | %0.1 – 5 |
| Evcil Hayvan Mamaları | Nemlendirici | %0.1 – 5 |
| Dondurulmuş Tatlılar | Kriyoprotektan | %1 – 5 |
Örnek Reçete – Limon Aroma Emülsiyon Konsantresi:
-
%10 Propilen Glikol (çözücü/taşıyıcı)
-
%15 Limon Uçucu Yağı
-
%10 Arap Zamkı (emülgatör)
-
%65 Su
Aroma yağını propilen glikol ile karıştırın. Arap zamkını suda çözün ve yüksek kesme hızında karıştırarak emülsiyona ekleyin. Stabil emülsiyon oluşana kadar homojenize edin.
10.2. İlaç ve Veterinerlik
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım Oranı |
|---|---|---|
| Oral Çözeltiler | Çözücü/yardımcı çözücü | %10 – 50 v/v |
| Enjeksiyonluk Çözeltiler | Çözücü/yardımcı çözücü | %10 – 50 v/v |
| Topikal Jeller ve Kremler | Nemlendirici/çözücü | %5 – 20 w/w |
| Antiseptik Hidrojeller | Nemlendirici | %5 – 20 |
| Kriyoprotektan | Hücre koruması | %5 – 10 |
| Veteriner Ketoz Tedavisi | Oral drenç | İnek başına 300 – 400 mL/gün |
Örnek Reçete – Antiseptik Hidrojel:
-
%20 Propilen Glikol (nemlendirici/çözücü)
-
%1 Hidroksietil Selüloz (jelleştirici)
-
%0.05 Klorheksidin Diglukonat
-
100'e tamamlanacak şekilde Su
Hidroksietil selülozu suda dağıtın. Klorheksidini PG içinde çözün ve karıştırarak jele ekleyin.
10.3. Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım Oranı |
|---|---|---|
| Nemlendirici Kremler/Losyonlar | Nemlendirici | %1 – 5 |
| Şampuanlar ve Saç Kremleri | Nemlendirici | %1 – 3 |
| Duş Jelleri | Nemlendirici | %1 – 3 |
| Makyaj Ürünleri | Çözücü/nemlendirici | %1 – 10 |
| Bebek Mendilleri | Nemlendirici | %1 – 10 |
| Diş Macunu | Nemlendirici | %5 – 15 |
| Yüz Maskeleri | Nemlendirici | %1 – 5 |
Örnek Reçete – Hafif Nemlendirici Losyon:
-
%4 Propilen Glikol
-
%2 Gliserin
-
%5 Kaprilik/Kaprik Trigliserit
-
%2 Setil Alkol
-
%0.5 Karbomer
-
100'e tamamlanacak şekilde Su
Karbomeri pH ~6 olacak şekilde trietanolamin ile nötralize edin. PG ve gliserini su fazına ekleyerek cilt nemlendirmesini artırın.
10.4. Endüstriyel Antifriz ve Isı Transfer Sıvıları
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım Oranı |
|---|---|---|
| Endüstriyel Chillerlar | Donma koruması | %30 – 50 v/v (-15°C ile -35°C arası) |
| Kapalı Devre Soğutma Sistemleri | Donma koruması | %30 – 50 v/v |
| Isı Pompaları | Donma koruması | %30 – 50 v/v |
| Uçak Buz Çözme (Tip I) | Anti-icing | >%50 PG |
| Gıda İşleme Soğutucuları | Donma koruması | %30 – 50 v/v |
Donma Koruması Tablosu:
| PG Konsantrasyonu (v/v) | Donma Noktası |
|---|---|
| %30 | ~ -13°C |
| %40 | ~ -22°C |
| %50 | ~ -33°C |
Örnek Reçete – Gıda Kalitesi Soğutma Sıvısı Konsantresi:
-
%90 Propilen Glikol
-
%3 Su
-
%7 Gıda Uyumlu Korozyon İnhibitör Paketi (fosfatlar, azoller)
Kullanım yerinde deiyonize su ile %35-40'lık çözelti hazırlanarak bira fermenter ceket soğutmasında kullanılır.
10.5. Polimer ve Reçine Üretimi
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım Oranı |
|---|---|---|
| Doymamış Polyester Reçineler (UPR) | Diol monomer | Glikol bileşeninin %30 – 70'i |
| Alkid Reçineler | Diol monomer | Glikol bileşeninin %30 – 70'i |
| Poliüretan Polioller | Diol monomer | Glikol bileşeninin %30 – 70'i |
Örnek Reçete – Genel Amaçlı UPR:
-
1.0 mol Ftalik Anhidrit
-
1.0 mol Maleik Anhidrit
-
2.2 mol Propilen Glikol
Asit değeri 20-30 mg KOH/g olana kadar 180-220°C'de esterleştirin. Soğutun ve stiren (%30-35 w/w) içinde çözün.
10.6. Yapay Sis ve Duman Sıvıları
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım Oranı |
|---|---|---|
| Tiyatro Sis Makineleri | Birincil bileşen | %20 – 35 |
| İtfaiye Eğitim Dumanı | Birincil bileşen | %20 – 35 |
Örnek Reçete – Standart Sis Sıvısı:
-
%25 Propilen Glikol
-
%75 Deiyonize Su
Homojen olana kadar karıştırın, kullanmadan önce filtre edin.
10.7. Diğer Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Tütün | Nemlendirici (kurutmayı önler, kıyılmış tütünü yumuşatır) |
| Baskı Mürekkepleri | Su bazlı flekso ve gravür mürekkeplerinde çözücü ve ıslatma ajanı |
| İyonik Olmayan Deterjanlar | Non-iyonik yüzey aktif madde üretiminde ara madde |
| Ultrason Jeli | Nemlendirici ve bağlayıcı ajan |
| Elektronik Sigara (Vaping) Likitleri | Aroma ve nikotin için taşıyıcı |
BÖLÜM 11: ALTERNATİFLER VE KARŞILAŞTIRMA
11.1. Gliserol / Gliserin (E422)
| Özellik | Gliserol | Propilen Glikol |
|---|---|---|
| Artıları | Daha "doğal" algı; daha yüksek nemlendirme kapasitesi; daha tatlı; uçucu değil | Daha düşük viskozite; daha hızlı emilim; aromatikler için daha iyi çözücülük |
| Eksileri | Belirgin şekilde daha viskoz; daha düşük çözücü gücü; yüksek konsantrasyonlarda yapışkan his | Daha düşük "doğal" algı |
| Seçim | "Doğal" formülasyonlarda tercih edilir | Düşük viskozite, hızlı emilim ve iyi çözücülük gerektiğinde tercih edilir |
11.2. Etilen Glikol (MEG)
| Özellik | Etilen Glikol | Propilen Glikol |
|---|---|---|
| Artıları | Daha düşük maliyet; daha düşük viskozite; biraz daha iyi ısı transferi | Toksik değil; insan/hayvan teması için güvenli |
| Eksileri | Toksik (glikolik ve oksalik aside metabolize olur) | Daha yüksek maliyet |
| Seçim | Otomotiv antifrizinde kullanılır | İnsan/hayvan teması olasılığı olan her yerde kullanılır (gıda, ilaç, yaşam alanları) |
11.3. Dipropilen Glikol (DPG)
| Özellik | Dipropilen Glikol | Propilen Glikol |
|---|---|---|
| Artıları | Daha yüksek kaynama noktası (~230°C); daha düşük buhar basıncı; daha az higroskopik | Daha evrensel nemlendirici ve çözücü |
| Eksileri | Daha yüksek molekül ağırlığı (134.17 g/mol); daha pahalı | Daha düşük molekül ağırlığı; daha higroskopik |
| Seçim | Daha düşük uçuculuk istenen ince parfüm ve renkli kozmetiklerde tercih edilir | Genel amaçlı nemlendirici ve çözücü olarak tercih edilir |
11.4. 1,3-Propandiol (Bio-PDO)
| Özellik | 1,3-Propandiol | Propilen Glikol |
|---|---|---|
| Artıları | Tamamen biyo-bazlı (mısır şekerinden fermantasyon); güçlü "doğal" pazarlama avantajı | Daha düşük maliyet; daha yaygın bulunabilirlik |
| Eksileri | Daha pahalı; bazı bölgelerde sınırlı bulunabilirlik | Petrokimyasal kaynaklı (biyo-bazlı PG kullanılmadıkça) |
| Seçim | Doğal kaynak iddiaları ve sürdürülebilirlik kritik olduğunda tercih edilir | Maliyet etkinliği önceliklendiğinde tercih edilir |
11.5. Butilen Glikol (1,3-Butilen Glikol)
| Özellik | Butilen Glikol | Propilen Glikol |
|---|---|---|
| Artıları | Daha iyi cilt hissi; daha az tahriş edici; hafif antimikrobiyal etki | Daha düşük maliyet; daha çok yönlü |
| Eksileri | Daha pahalı; sınırlı bulunabilirlik | Çok yüksek konsantrasyonlarda biraz daha yüksek tahriş potansiyeli |
| Seçim | Lüks kozmetiklerde tercih edilir | Maliyet etkin, yüksek hacimli formülasyonlarda tercih edilir |
BÖLÜM 12: TOKSİKOLOJİ VE GÜVENLİK
12.1. Akut Toksisite
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 20,000 – 25,000 mg/kg (çok düşük toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite (LD50, Tavşan) | > 20,000 mg/kg |
| Akut Solunum Toksisitesi | Düşük risk (düşük buhar basıncı) |
| Göz Tahrişi | Hafif tahriş edici |
| Cilt Tahrişi | Hafif tahriş edici; hassaslaştırıcı değil |
| Metabolizma | Laktik asit ve pirüvik aside metabolize olur (normal metabolik yollar) |
12.2. Düzenleyici Durum
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| FDA | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) |
| EFSA | Kabul Edilebilir Günlük Alım (ADI): 25 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
| AB Gıda Katkısı | E1520 |
| Farmasötik | USP/EP monograf |
| Kozmetik | Kozmetikte kullanımı onaylanmıştır |
| WHO | Gıda katkı maddesi olarak kabul edilebilir |
BÖLÜM 13: GHS SINIFLANDIRMASI
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır | - | - |
Sinyal Kelimesi: Yok (tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır)
Tehlike Piktogramları: Yok
Zararlılık İfadeleri (H-Codes): Yok
Güvenlik İfadeleri (Tarihsel):
| Kod | İfade |
|---|---|
| S24/25 | Cilt ve göz ile temasından kaçının. |
| S26 | Göz ile temasında bol su ile yıkayın ve tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 14: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P264 | Kullanımdan sonra elleri iyice yıkayın. |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu kullanın. |
| P302+P352 | Cilt ile temasında: Bol sabun ve su ile yıkayın. |
| P305+P351+P338 | Göz ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın. |
| P337+P313 | Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım alın. |
| P501 | İçeriği/kabı yerel mevzuata uygun olarak bertaraf edin. |
BÖLÜM 15: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabun ile yıkayın. Kontamine giysileri çıkarın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile durulayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Su için. Kusturmayın. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 16: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı sıvı (Parlama noktası ~100°C) |
| Uygun Söndürücüler | Su spreyi, CO₂, kuru kimyevi toz, alkole dayanıklı köpük |
| Özel Tehlikeler | Termal bozunma sonucu toksik gazlar (CO, CO₂) oluşur |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Özel Önlemler | Kapları su spreyi ile soğutun. Transfer sırasında tankları ve kapları topraklayın. |
BÖLÜM 17: KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kişisel Koruma | Koruyucu gözlük, kimyasal dayanımlı eldiven, tulum |
| Havalandırma | Havalandırmayı artırın; kapalı alanlarda lokal egzoz kullanın |
| Kontrol | İnert malzeme (kum, vermikülit) ile emdirin |
| Temizleme Yöntemleri | Emici malzeme ile toplayın. Su ile yıkamaktan kaçının (yayılır). |
| Çevresel Önlemler | Kanalizasyon, drenaj ve su kütlelerine girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı | Yerel mevzuata uygun olarak bertaraf edin |
BÖLÜM 18: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan. Nemden koruyun. |
| Sıcaklık | Önerilen: Oda sıcaklığı (15-40°C). Donmaktan kaçının (erime noktası -59°C). |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, neme dayanıklı kaplar. Paslanmaz çelik, alüminyum veya HDPE/PP kaplar kullanın. |
| Kaçınılması Gerekenler | Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar. |
| Malzeme Uygunluğu | Paslanmaz çelik (304, 316), Alüminyum, HDPE, PP. Kaçınılması gerekenler: Karbon çeliği (hafif asidite nedeniyle uzun süreli depolama için önerilmez). |
| Raf Ömrü | 24 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolamada) |
| Kararlılık Notu | Higroskopiktir; havadan nem çeker. Kapalı kaplarda saklayın. |
BÖLÜM 19: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Çelik Varil | 200 L | Paslanmaz çelik / Karbon çeliği (astarlı) |
| IBC Tank | 1000 L | Paslanmaz çelik / HDPE |
| Dökme Tanker | 20 – 30 ton | Paslanmaz çelik |
| Küçük Kaplar | 1 L, 5 L, 25 L | HDPE / Alüminyum |
BÖLÜM 20: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Uygulanamaz (tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır) |
| Tehlike Sınıfı | Taşıma için tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; nemden koruyun. |
BÖLÜM 21: ÇEVRE BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Sucul Toksisite | Sucul organizmalar için düşük toksisite |
| Biyobozunabilirlik | Kolay biyobozunur |
| Biyobirikim | Düşük potansiyel (Log P ~ -1.0) |
| Toprakta Hareketlilik | Yüksek (su ile karışabilir) |
| Buhar Davranışı | Düşük buhar basıncı; kolay buharlaşmaz |
| WGK Almanya | 1 (su için düşük tehlike) |
| Atık Bertarafı | Yakma veya yerel düzenlemelere uygun bertaraf |
BÖLÜM 22: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği (REACH) | Kayıtlı; gıda katkı maddesi E1520 olarak onaylanmıştır |
| ABD (FDA) | GRAS (21 CFR 184.1666) |
| Türkiye | Gıda katkı maddesi ve farmasötik yardımcı madde olarak onaylanmıştır |
| EFSA | ADI: 25 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
| WHO | Gıda katkı maddesi olarak kabul edilebilir |
| USP | Farmasötik kullanım için monograflanmıştır |
| Ph. Eur. | Farmasötik kullanım için monograflanmıştır |
BÖLÜM 23: SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)
S1: Propilen glikol insan tüketimi için güvenli midir?
C1: Evet. FDA tarafından GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) olarak sınıflandırılmıştır. EFSA, gıda katkı maddesi olarak kullanımı için günlük kabul edilebilir alım (ADI) değerini vücut ağırlığı başına 25 mg/kg/gün olarak belirlemiştir. Normal metabolik yollarla laktik ve pirüvik asitlere dönüştürülür.
S2: Propilen glikol ile etilen glikol arasındaki temel fark nedir?
C2: Toksisite. Etilen glikol yutulması halinde yüksek toksisite gösterir ve ciddi böbrek hasarına neden olabilir. Propilen glikol çok daha az toksiktir; kazara yutma veya çevreye sızma ihtimali bulunan uygulamalar için önerilir.
S3: Propilen glikol vegan, helal veya koşer ürünler için uygun mudur?
C3: Evet. Standart propilen glikol sentetik mineral kaynaklıdır (propilen oksit hidrolizi) ve hayvansal içerik taşımaz. Biyo-bazlı PG (gliserolden üretilen) bitki kökenlidir. Üreticilerden ilgili sertifikalar temin edilebilir.
S4: Propilen glikolün raf ömrü ne kadardır?
C4: Ağzı sıkıca kapalı orijinal ambalajında, serin ve kuru bir yerde, doğrudan güneş ışığından uzakta saklandığında, üretim tarihinden itibaren en az 24 ay raf ömrü önerilir. Açıldıktan sonra nem almaması için kapalı tutulmalıdır.
S5: Propilen glikol nasıl taşınmalı ve depolanmalıdır?
C5: Ortam sıcaklığında (<40°C), paslanmaz çelik, alüminyum veya uygun plastik (HDPE, PP) kaplarda depolanmalıdır. Uzun süreli depolamada hafif asitlik nedeniyle normal çelik önerilmez. Açık alevden uzak tutun – yanıcı sıvıdır (parlama noktası ~100°C). Dökülme durumunda inert malzeme (kum, vermikülit) ile emdirin, yerel yönetmeliklere göre bertaraf edin.
S6: Propilen glikol yanıcı mıdır?
C6: Yanıcı sıvı olarak sınıflandırılır, aşırı kolay tutuşan (parlayıcı) değildir. Parlama noktası yaklaşık 100°C’dir, bu nedenle oda sıcaklığında kolaylıkla alev almaz. Ancak parlama noktası üzerine ısıtıldığında ve tutuşturucu kaynak varlığında buharları tutuşabilir. Aktarma sırasında depo ve kaplar topraklanmalıdır.
S7: Propilen glikol neden e-sigara (vaping) likitlerinde kullanılır?
C7: Aroma ve nikotin için taşıyıcı görevi görür, gözle görülür buhar oluşturur ve “boğaz vurumu” hissi verir. PG’nin solunması tiyatro sisi katkı maddesi olarak güvenli kabul edilse de, elektronik sigarada uzun süreli derin akciğer inhalasyonunun etkileri araştırılmaya devam etmektedir.
S8: Propilen glikol ciltte tahrişe veya alerjik reaksiyona neden olabilir mi?
C8: Gerçek alerji (temas dermatiti) nadirdir ancak rapor edilmiştir. Genellikle çok yüksek konsantrasyonlarda hafif tahriş edici olarak değerlendirilir; bu nedenle kozmetik formülatörleri tipik olarak %1–10 aralığında kullanır.
S9: Mono propilen glikol (MPG) ile dipropilen glikol (DPG) arasındaki fark nedir?
C9: MPG, molekül ağırlığı 76.10 g/mol olan tek ve tanımlı bir moleküldür (propan-1,2-diol). DPG ise izomerlerin bir karışımıdır (çoğunlukla 1,1'-oksibis-2-propanol vb.) ve daha yüksek molekül ağırlığına (~134.17 g/mol) sahiptir. Bu da DPG’ye daha yüksek kaynama noktası, daha düşük uçuculuk ve farklı çözme özellikleri kazandırır.
S10: Propilen glikol nasıl üretilir?
C10: Ana endüstriyel yöntem, propilen oksidin su ile yüksek sıcaklıkta hidrolizidir; katalizörsüz (200–220°C) veya iyon değiştirici reçine katalizörlü (150–180°C). Biyo-bazlı yöntem ise biyodizel yan ürünü olan gliserolün hidrojenolize uğratılmasıyla gerçekleşir.
BÖLÜM 24: HIZLI REFERANS TABLOSU
| Özellik | Değer |
|---|---|
| CAS Numarası | 57-55-6 |
| EC Numarası | 200-338-0 |
| E Numarası | E1520 |
| Moleküler Formül | C₃H₈O₂ |
| Moleküler Ağırlık | 76.10 g/mol |
| Görünüm | Berrak, renksiz sıvı |
| Koku | Pratik olarak kokusuz |
| Tat | Hafif tatlı |
| Yoğunluk (25°C) | ~1.036 g/cm³ |
| Erime Noktası | -59 °C |
| Kaynama Noktası | 188 – 189 °C |
| Parlama Noktası | 98 – 101 °C |
| Viskozite (20°C) | ~56 mPa·s |
| Suda Çözünürlük | Her oranda karışabilir |
| Birincil Kullanımlar | Nemlendirici, çözücü, taşıyıcı, antifriz, reçine ara maddesi |
| Raf Ömrü | 24 ay |
| UN Numarası | Uygulanamaz |
| WGK Almanya | 1 |
BÖLÜM 25: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
Toksisite Ayrımı: Propilen glikol, etilen glikolden çok daha az toksiktir. Gıda, ilaç ve kozmetik kullanımı için onaylanmıştır. PG'yi asla etilen glikol (MEG) ile karıştırmayın.
-
Higroskopik Yapı: PG son derece higroskopiktir ve havadan nem çeker. Saflığı korumak ve seyrelmeyi önlemek için kapalı kaplarda saklayın.
-
Gıda Kalitesi vs. Endüstriyel Kalite: Gıda, ilaç ve kozmetik uygulamalarında sadece USP/EP veya gıda kalitesi PG kullanılmalıdır. Endüstriyel kaliteler safsızlıklar içerebilir ve insan teması için uygun değildir.
-
Yanıcılık: PG yanıcıdır (parlama noktası ~100°C). Oda sıcaklığında kolay tutuşmaz ancak parlama noktasının üzerinde buharları tutuşabilir. Transfer sırasında tankları ve kapları topraklayın.
-
Geçimsizlik: PG, kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler ve kuvvetli bazlarla geçimsizdir. Bu maddelerle reaksiyon yangın, patlama veya toksik gaz salınımına neden olabilir.
-
Biyo-Bazlı Alternatifler: Biyo-bazlı PG (gliserolden) petrokimyasal PG ile kimyasal olarak aynıdır ve sürdürülebilirlik iddiaları için giderek daha fazla tercih edilmektedir.
-
Vaping Kullanımı: PG tiyatro sisi katkı maddesi olarak güvenli kabul edilse de, elektronik sigarada derin akciğer inhalasyonunun uzun vadeli etkileri araştırılmaya devam etmektedir.
-
Alerjik Reaksiyonlar: Gerçek alerji (temas dermatiti) nadirdir ancak rapor edilmiştir. Kozmetik formülatörleri tahriş riskini en aza indirmek için tipik olarak %1-10 aralığında kullanır.
EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:
-
Depolama: Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda saklayın. Oda sıcaklığında (15-40°C) tutun. Paslanmaz çelik, alüminyum veya HDPE/PP kaplar kullanın. Uzun süreli depolama için karbon çeliğinden kaçının.
-
Kullanım: Kimyasal dayanımlı eldivenler, koruyucu gözlük ve uygun giysi kullanın. Uzun süreli cilt temasından kaçının.
-
Transfer: Kapalı transfer sistemleri kullanın. Transfer sırasında tüm ekipmanları topraklayın. Transfer için basınçlı havadan kaçının.
-
Etiketleme: Tüm kapları açıkça etiketleyin. Etilen glikol ve diğer glikollerden ayırt edin.
-
Kalite Kontrol: Gıda/ilaç uygulamaları için ürünün USP/EP veya gıda kalitesi spesifikasyonlarını karşıladığından emin olun. Saflık, su içeriği ve ağır metaller için test yapın.
-
Atık Yönetimi: PG ve kontamine malzemeleri yerel mevzuata uygun olarak bertaraf edin. Kanalizasyona dökmeyin.
YASAL UYARI:
Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Propilen glikol yanıcı bir sıvıdır ve uygun önlemlerle kullanılmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
