İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderSukraloz, Sucralose, Sucrazide, Sucrazite, Trichlorosucrose, Trichlorogalacto-sucrose, E955, 56038-13-2
Sukraloz (Sucralose)
CAS Numarası: 56038-13-2
Kimyasal Formül: C₁₂H₁₉Cl₃O₈
Moleküler Ağırlık: 397.64 g/mol
E Numarası: E955
Eş Anlamlılar: Sücraloz, Triklorosukroz, Triklorogalakto-sakkaroz, Sucrazit, Sucrazide, Sukrazit, Trichlorosucrose, Trichlorogalacto-sucrose, 1,6-Dichloro-1,6-dideoxy-β-D-fructofuranosyl-4-chloro-4-deoxy-α-D-galactopyranoside
1. KİMYASAL KİMLİK
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Sukraloz |
| IUPAC Adı | 1,6-Dichloro-1,6-dideoxy-β-D-fructofuranosyl-4-chloro-4-deoxy-α-D-galactopyranoside |
| CAS Numarası | 56038-13-2 |
| Moleküler Formül | C₁₂H₁₉Cl₃O₈ |
| Moleküler Ağırlık | 397.64 g/mol |
| E Numarası | E955 |
| Kimyasal Sınıf | Klorlu Disakkarit Türevi, Organoklor Bileşiği |
| Tatlandırıcı Tipi | Yüksek Yoğunluklu Yapay Tatlandırıcı |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Fiziksel Hal | Katı |
| Renk | Beyaz ila kirli beyaz |
| Görünüm | Kristal toz veya iğne benzeri kristaller |
| Koku | Kokusuz |
| Tat | Yüksek düzeyde tatlı |
| Erime Noktası | 125 - 133 °C (tipik 130°C) |
| Yoğunluk (20°C) | 1.375 g/cm³ |
| pH (%10 sulu çözelti, 20°C) | 6 - 8 |
| Nem İçeriği | Maks. %2.0 |
| Kızdırma Kalıntısı (Sülfat) | Maks. %0.7 |
3. TATLILIK KARŞILAŞTIRMASI
| Karşılaştırma | Sukraloz/Sakkaroz Oranı |
|---|---|
| Sakkaroz (Şeker) | 1 kat |
| Sukraloz | 400 - 700 kat (tipik ~600 kat) |
| Aspartam | ~4 kat daha tatlı (Sukraloz > Aspartam) |
| Sakkarin | ~2 kat daha tatlı (Sukraloz > Sakkarin) |
| Kalori Değeri | 0 kcal/g |
Not: Sukraloz, şekerden yaklaşık 600 kat daha tatlıdır. Bu, çok küçük miktarların bile yüksek tatlandırma etkisi sağladığı anlamına gelir.
4. ÇÖZÜNÜRLÜK ÖZELLİKLERİ
| Çözücü | Çözünürlük |
|---|---|
| Su (20°C) | Kolay çözünür (~283 g/L) |
| Etanol | Çözünür |
| Metanol | Çözünür |
| Etil Asetat | Az çözünür |
| Yağlar | Az çözünür ila çözünmez |
5. TERMODİNAMİK VE TERMAL ÖZELLİKLER
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Erime Noktası | 125 - 133 °C |
| Termal Bozunma Başlangıcı | >130°C |
| Isı Kararlılığı | Yüksek sıcaklıklarda kararlı |
| Pişirme/Fırınlama Uygunluğu | Evet (yüksek sıcaklığa dayanıklıdır) |
| Kristal Yapı | İğne benzeri kristaller |
| Higroskopiklik | Düşük ila orta |
6. KİMYASAL YAPI VE ÖZELLİKLER
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Yapısal Sınıf | Disakkarit türevi |
| Kaynak | Sakkarozdan sentezlenir |
| Klorlama | Üç hidroksil grubu klor ile ikame edilmiştir |
| Glikozidik Bağ | α-1,2 bağı (sakkaroz benzeri) |
| Konfigürasyon | Galaktoz + fruktoz yapısı |
| Organoklor Sınıfı | Evet (3 klor atomu içerir) |
| Besleyici Değer | Yok (0 kalori) |
Kimyasal Yapı Notu: Sukraloz, sakkaroz molekülündeki üç hidroksil grubunun (-OH) klor atomları (-Cl) ile yer değiştirmesiyle elde edilir. Bu yapısal değişiklik, molekülün vücut tarafından sindirilmesini engeller ve tatlılık yoğunluğunu artırır.
7. METABOLİZMA VE ATILIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Emilim Oranı | Minimum düzeyde (%11-15) |
| Sindirim | Sindirilmez |
| Metabolizma | Vücut tarafından metabolize edilmez |
| Atılım Yolu | Değişmeden dışkı (%75-80) ve idrar (%11-15) ile atılır |
| Biyoyararlanım | Son derece düşük (<%1) |
| Vücutta Birikim | Yok (tamamen atılır) |
| Enerji Değeri | 0 kcal/g |
Not: Sukraloz, insan vücudunda sakkarozun aksine sindirilmez veya metabolize edilmez. Vücuda alınan miktarın büyük kısmı değişmeden dışkı yoluyla, küçük bir kısmı ise idrarla atılır. Bu nedenle kalori içermez.
8. GIDA KATKI MADDESİ STATÜSÜ
| Düzenleme | Durum |
|---|---|
| AB (Avrupa Birliği) | E955 olarak onaylı |
| FDA (ABD) | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilen) |
| JECFA | Kabul Edilebilir Günlük Alım (ADI) 0-15 mg/kg |
| Türkiye | TGK Tarafından onaylı |
| ADI (Kabul Edilebilir Günlük Alım) | 0-15 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
| Kabul Edilebilir Günlük Alım (60 kg birey) | 900 mg/gün |
9. STABİLİTE ÖZELLİKLERİ
| Koşul | Kararlılık |
|---|---|
| Yüksek Sıcaklık (Pişirme) | Kararlı |
| Fırınlama | Kararlı |
| Pastörizasyon | Kararlı |
| Sterilizasyon | Kararlı |
| Asidik Ortam (pH 3-5) | Kararlı |
| Bazik Ortam (pH 7-9) | Kararlı |
| Işık | Kararlı |
| Nem | Kararlı (düşük higroskopik) |
| Raf Ömrü | 5+ yıl (uygun depolamada) |
Önemli Avantaj: Sukraloz, yüksek sıcaklık kararlılığı sayesinde aspartam gibi diğer yapay tatlandırıcılardan ayrılır ve pişirme, fırınlama, pastörizasyon ve sterilizasyon gibi işlemlere dayanabilir.
10. SAFSIZLIK VE KALİTE KONTROLÜ
| Parametre | Spesifikasyon | Yöntem |
|---|---|---|
| Saflık (HPLC) | %98.0 - %102.0 (kuru bazda) | HPLC |
| Su | Maks. %2.0 | Karl Fischer |
| Kızdırma Kalıntısı | Maks. %0.7 | Gravimetrik |
| Metanol | Maks. 50 ppm | GC |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | Maks. 10 ppm | AAS/ICP |
| Arsenik (As) | Maks. 3 ppm | AAS |
| Kurşun (Pb) | Maks. 1 ppm | AAS |
| Hidrolize Klorür | Maks. 0.00025% | Titrasyon |
| Trikloroetil Asetat | Maks. 0.001% | GC |
| Kül | Maks. 0.7% | Gravimetrik |
| pH (100 g/L, 20°C) | 6.0 - 8.0 | Potansiyometrik |
| Spesifik Optik Dönme | +84.0° - +87.5° | Polarimetre |
11. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut oral toksisite (sıçan, LD₅₀) | >16.000 mg/kg (çok düşük toksisite) |
| Akut dermal toksisite (tavşan, LD₅₀) | >2.000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi | Tahriş edici değil |
| Göz Tahrişi | Hafif tahriş edici |
| Cilt Hassasiyeti | Hassaslaştırıcı değil |
| Genotoksisite | Negatif |
| Kanserojenite | Kanserojen değil |
| Üreme Toksisitesi | Negatif |
| Nörotoksisite | Negatif |
| İnsanlarda Klinik Çalışmalar | Güvenli kabul edilir (FDA, EFSA, JECFA) |
GHS Sınıflandırması: Normal kullanım koşullarında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır.
12. POTANSİYEL SAĞLIK ENDİŞELERİ
| Konu | Bulgu |
|---|---|
| Bağırsak Mikrobiyotası | Bazı çalışmalar bağırsak florasını etkileyebileceğini göstermiştir; ancak insan çalışmaları sınırlıdır |
| Metabolik Etkiler | Uzun süreli kullanımda metabolizma üzerindeki etkiler araştırılmaktadır |
| Isıl İşlem Yan Ürünleri | Yüksek sıcaklıkta (örn. 150°C üzeri) gliserol ve dietilen glikol türevleri oluşabilir |
| Kloropropanol İçeriği | İyi üretim uygulamaları ile kontrol altında tutulur |
| Diyabet/Diyabetik Kullanım | Şeker hastaları için güvenli kabul edilir |
| Gebelik ve Emzirme | Kabul Edilebilir Günlük Alım (ADI) limitleri içinde güvenli kabul edilir |
13. KULLANIM ALANLARI - GIDA SEKTÖRÜ
| Ürün Kategorisi | Tipik Kullanım Seviyesi |
|---|---|
| Diyet İçecekler (Gazlı/Gazsız) | 100-400 ppm (ağırlıkça) |
| Şekersiz Sakızlar | 500-2000 ppm |
| Dondurulmuş Tatlılar | 150-400 ppm |
| Sütlü Tatlılar (Puding, Yoğurt) | 100-300 ppm |
| Unlu Mamuller (Kek, Kurabiye) | 100-300 ppm |
| Reçel, Marmelat ve Soslar | 150-400 ppm |
| Şeker İkameleri (Sofra Tatlandırıcıları) | Saf veya dolgu maddeli (%1-5) |
| Şekerlemeler | 200-800 ppm |
| Kahve ve Çay (Hazır) | 100-300 ppm |
| Kahvaltılık Gevreği | 150-400 ppm |
| Meşrubat Tozları | 100-500 ppm |
| Spor İçecekleri | 100-200 ppm |
14. KULLANIM ALANLARI - DİĞER SEKTÖRLER
| Sektör | Uygulama |
|---|---|
| Farmasötik | İlaçlarda tatlandırıcı (şuruplar, tabletler, pastiller) |
| Diyet Takviyeleri | Tatlandırıcı ve lezzet maskesi |
| Ağız Bakım Ürünleri | Diş macunları, gargaralar (tatlandırıcı olarak, diş çürüğüne neden olmaz) |
| Veteriner Ürünleri | Hayvan ilaçlarında tatlandırıcı |
| Nutrasötikler | Tatlandırıcı ve lezzet artırıcı |
15. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Yüksek Tatlılık | Sükrozdan 600 kat daha tatlı |
| Kalorisiz | 0 kcal/g |
| Diş Dostu | Diş çürümesine neden olmaz (non-karyojenik) |
| Diyabet Dostu | Kan şekerini etkilemez |
| Isı Kararlılığı | Pişirme ve fırınlama işlemlerinde bozunmaz |
| pH Kararlılığı | Geniş pH aralığında (pH 3-9) kararlı |
| Uzun Raf Ömrü | Uygun depolama koşullarında yıllarca kararlıdır |
| Diğer Bileşenlerle Uyum | Çoğu gıda bileşeni ile uyumludur |
| Lezzet Profili | Şekere benzer temiz tatlılık (acı veya metalik tat yok) |
16. DİĞER TATLANDIRICILARLA KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | Sukraloz (E955) | Aspartam (E951) | Sakkarin (E954) | Stevia (E960) |
|---|---|---|---|---|
| Tatlılık (Şeker=1) | 600x | 200x | 300-500x | 200-300x |
| Kalori | 0 kcal/g | 4 kcal/g | 0 kcal/g | 0 kcal/g |
| Isı Kararlılığı | Yüksek | Düşük (bozunur) | Yüksek | Yüksek |
| Pişirme Uygunluğu | Evet | Hayır | Evet | Evet |
| Acı/Metalik Tat | Hayır | Hayır | Hafif | Hafif (bazı markalar) |
| Fenilketonüri (PKU) | Güvenli | Riskli | Güvenli | Güvenli |
| Kaynak | Sentetik (sakkarozdan) | Sentetik | Sentetik | Doğal (bitki) |
| Diş Dostu | Evet | Hayır | Evet | Evet |
17. DÜZENLEYİCİ ONAYLAR
| Kurum/Bölge | Durum | Yıl |
|---|---|---|
| FDA (ABD) | GRAS (21 CFR 172.831) | 1998 |
| EFSA (Avrupa) | E955 olarak onaylı | 2000 |
| JECFA (BM/WHO) | Kabul Edilebilir Günlük Alım (ADI) 0-15 mg/kg | 1990 |
| Sağlık Kanada | Onaylı | 1991 |
| FSANZ (Avustralya/Yeni Zelanda) | Onaylı | - |
| MHLW (Japonya) | Onaylı | - |
| Çin (CFDA) | Onaylı | - |
| Türkiye (TGK) | Onaylı | - |
18. DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Gereklilik |
|---|---|
| Depolama Sıcaklığı | 15-25°C (oda sıcaklığı) |
| Nem | Düşük nem (<%60 bağıl nem) |
| Kap | Sıkıca kapalı, kuru |
| Işık Koruması | Doğrudan güneş ışığından koruyun |
| Raf Ömrü (uygun depolamada) | 5+ yıl |
| Bozunma Belirtileri | Renk değişimi, topaklanma (nem çekme) |
| Isı Uyarısı | 130°C üzerinde bozunma başlar |
19. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre | Değerlendirme |
|---|---|
| Biyobozunabilirlik | Zayıf (organoklor bileşiği) |
| Atık Su Arıtma | Konvansiyonel arıtmada tam giderilmez |
| Eko-toksisite | Düşük (yüksek dilüsyon faktörü) |
| Biyobirikim | Düşük potansiyel |
| Üretim Çevresel Etkisi | Sentetik organik sentez; enerji ve klor kullanımı |
| Sürdürülebilirlik Notu | Doğal tatlandırıcılara (stevia) göre daha düşük |
20. ÖZET VE KRİTİK BİLGİLER
Tanım: Sukraloz (E955, CAS 56038-13-2), sakkarozun üç hidroksil grubunun klor ile ikame edilmesiyle elde edilen, yüksek yoğunluklu, kalorisiz bir yapay tatlandırıcıdır. Şekerden yaklaşık 600 kat daha tatlıdır.
Avantajlar:
-
Şekerden 600 kat daha tatlı – çok düşük kullanım seviyeleri
-
0 kalori – kilo kontrolü ve diyet ürünler için ideal
-
Yüksek sıcaklık kararlılığı – pişirme ve fırınlamaya uygun
-
Diş çürümesine neden olmaz (non-karyojenik)
-
Kan şekerini etkilemez – diyabet hastaları için güvenli
-
Şekere benzer temiz tatlılık – acı veya metalik tat yok
-
Uzun raf ömrü (5+ yıl)
-
Dünya çapında 100'den fazla ülkede onaylı
Dezavantajlar/Endişeler:
-
Bazı çalışmalar bağırsak mikrobiyotasını etkileyebileceğini göstermiştir (insan verileri sınırlı)
-
Çok yüksek sıcaklıklarda (150°C üzeri) kloropropanol türevleri oluşabilir
-
Doğal tatlandırıcılara göre daha az "temiz etiket" dostu
-
Biyobozunabilirliği sınırlıdır (organoklor bileşiği)
Güvenlik Değerlendirmesi:
-
FDA, EFSA, JECFA ve diğer 100'den fazla sağlık otoritesi tarafından onaylı
-
Kabul Edilebilir Günlük Alım (ADI): 0-15 mg/kg vücut ağırlığı/gün
-
60 kg bir yetişkin için güvenli günlük alım: 900 mg/gün (yaklaşık 540 g şeker tatlılığı eşdeğeri)
Sonuç: Sukraloz, yüksek tatlılık yoğunluğu, ısı kararlılığı ve kalorisiz yapısı ile düşük kalorili ve şekersiz gıda ürünleri formülasyonları için en çok tercih edilen yapay tatlandırıcılardan biridir. Aspartamın aksine pişirme işlemlerine dayanabilir ve fenilketonüri hastaları için güvenlidir. Güvenlik profili küresel sağlık otoriteleri tarafından onaylanmış olmakla birlikte, bağırsak mikrobiyotası üzerindeki potansiyel etkileri konusunda araştırmalar devam etmektedir.
