Sorbitol, Sorbol, Sorbit, D-Sorbitol, D-Glusitol, L-Gulitol, Glucitol, Hexahydric Alcohol, E420, 50-70-4

Sorbitol, Sorbol, Sorbit, D-Sorbitol, D-Glusitol, L-Gulitol, Glucitol, Hexahydric Alcohol, E420, 50-70-4

Sorbitol (Glucitol)

Genel Bilgiler

• Kimyasal Adı: Sorbitol (Glucitol)

• Moleküler Formül: C₆H₁₄O₆

• Molekül Ağırlığı: 182.17 g/mol

• CAS Numarası: 50-70-4

• Tatlılık Oranı: Sükrozun %60’ı kadar

• Kalori Değeri: 2 kcal/gr (düşük kalorili tatlandırıcı)

• Doğal Kaynaklar: Elma, kiraz, kayısı gibi meyvelerde doğal olarak bulunur.

Diğer İsimleri

• D-Sorbitol

• D-Glusitol

• Sorbol

• Sorbit

• L-Gulitol

• Glucitol, D-

• Hexahydric Alcohol

• G-ol

• E-420 (gıda katkı kodu)

Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri

• Görünüm: Beyaz, kokusuz, higroskopik kristal toz, pul veya granül

• Erime Noktası: 111 °C

• Yoğunluk: 1.5 g/cm³

• Çözünürlük: 25 °C’de 220 g/100 ml (yüksek çözünürlük)

• Özellikler:

  • Higroskopik (nem çekici)

  • Asidik ve alkollü ortamlarda iyonlarla kompleks oluşturur

  • Kimyasal olarak inert → yardımcı maddelerle uyumlu

  • Isıtıldığında asidik duman çıkarır, irritan özellik gösterebilir

Kullanım Alanları

1. Gıda Endüstrisi

• Diyet ürünlerde düşük kalorili tatlandırıcı

• Şekerleme, sakız, bisküvi ve pastalarda tatlandırıcı

• Nem tutucu → yiyeceklerin kurumasını önler, tazelik sağlar

• Kuru meyvelere parlaklık ve tat vermek için %70 sorbitol çözeltisine daldırılır

2. İlaç ve Tıp

• Tatlandırıcı ve nem tutucu yardımcı madde (eksipiyan)

• Tabletlerde seyreltici (diluent) olarak kullanılır

• Kapsül ve film kaplamalarda plastikleştirici

• Laksatif (kabızlık tedavisinde) → gastrointestinal ajan

• Parenteral biyolojik formüllerde protein stabilizatörü

• İndometasin şişelerinde kristalleşmeyi önleyici

• Karaciğer kan akışını tespit etmede kullanılır

3. Kozmetik ve Kişisel Bakım

• Diş macunlarında tat verici ve nem tutucu

• Nemlendirici özellik → cilt bakım ürünlerinde katkı

4. Endüstriyel Kullanımlar

• Tekstil: Demir, bakır, alüminyum iyonlarıyla kompleks oluşturur → ağartma ve yıkama işlemlerinde

• Reçine üretiminde baskı silindirlerinde

• Motor soğutma sıvılarında kristalleşmeyi önleyici (su donma noktasını düşürür)

• Jel üretiminde (%70 sorbitol + karbomer)

5. Hayvancılık ve Veterinerlik

• Süt hayvanlarının meme dezenfektanlarında (Xanthan Gum ve Trikalsiyum Fosfat ile birlikte)

• Tatlı bir his bırakarak hayvanlarda kullanım kolaylığı sağlar

Özet

Sorbitol, hem doğal hem de endüstriyel olarak kullanılan çok yönlü bir şeker alkolüdür. Tatlandırıcı, nem tutucu, plastikleştirici ve stabilizatör özellikleri sayesinde gıda, ilaç, kozmetik ve endüstride geniş kullanım alanına sahiptir. Düşük kalorili olması ve sükroza göre daha az tatlı olması nedeniyle özellikle diyet ürünlerinde tercih edilir.

Kullanım Yerleri

• Gıda sektörü: Şekerleme, sakız, diyet ürünleri, fırıncılıkta nem tutucu.

• İlaç sektörü: Şurup taşıyıcı, tablet bağlayıcı, C vitamini üretiminde hammadde, yüksek dozda laksatif.

• Kozmetik & kişisel bakım: Nemlendirici krem, losyon, diş macunu, saç bakım ürünleri.

• Endüstriyel: Stabilizatör, nem tutucu, kimyasal ara ürün.

Karşılaştırmalı Tablo – Sorbitol ve Alternatif Tatlandırıcılar

Sektörel Özet

• Gıda: Sorbitol özellikle şekerleme, sakız ve fırıncılıkta nem tutucu özelliğiyle öne çıkar.

• İlaç: Şuruplarda taşıyıcı, tabletlerde bağlayıcı, ayrıca laksatif etkisiyle farmasötik kullanımda önemlidir.

• Kozmetik: Nemlendirici ve stabilizatör olarak losyon, krem ve diş macunlarında yaygın.

• Endüstriyel: Nem tutma ve stabilizasyon özellikleri sayesinde kimya ve tekstil sektöründe yardımcı bileşen olarak kullanılabilir.